رينگ زنگ زده صادراتى عنوان

 امير آشتيانى

نويسنده

 روزنامه ايران 15 مهر 1386

مرجع

 

درحالى كه نزديك به 2 سال از وعده راه اندازى رينگ صادراتى در بورس فلزات مى گذرد، تغييرساختار اين سازمان و تبديل شدن به شركت بورس كالا هم نتوانست جلايى به تن زنگ زده اين رينگ بدهد و همچنان كسى به سراغش نمى رود.

هاشميان دبيركل بورس فلزات در سال 84 براى نخستين بار از رينگ صادراتى سخن به ميان آورد. در شهريور همان سال آئين نامه اجرايى آن را به فعالان بازار ابلاغ كرد اما هنوز پس از 2 سال هيچ مشترى براى آن پيدا نشده است.

هاشميان پس از اين كه مديرعامل بورس كالا هم شد، همچنان بر اين ايده خود مصر است كه بايد اين رينگ در بورس فعال شود و محصولات صادراتى توليدكنندگان داخلى در آن داد و ستد شود.وى وقتى براى نخستين بار ايده خود را در رسانه ها مطرح كرد بسيار مورد استقبال قرار گرفت، تا جايى كه جهانگيرى وزير وقت صنايع و معادن درمورد اجراى اين طرح هاشميان را بسيار تشويق كرد و هاشميان هم كه خيلى به اين طرح خود مطمئن بود، اعتقاد داشت، اين رينگ علاوه بر اين كه مى تواند بورس فلزات را بين المللى كند، مى تواند قيمت اين بورس را به عنوان يك شاخص معتبر جهانى مطرح كرده و مورد استفاده فعالان بين المللى بازار فلزات قرارگيرد.

وى اميدوار بود كه رينگ صادراتى محلى براى تردد سرمايه گذاران و فعالان بازار فلزات شود و به صادرات كالاى غيرنفتى ايران هم كمك كند.

اما در عمل هيچ كدام از اين پيش بينى ها درست از آب درنيامد و حتى يك تن هم از هيچ نوع فلزى از رينگ به هيچ كجا صادر نشد در حالى كه عرضه كننده هاى اصلى اين بازار برنامه هاى صادراتى مدونى داشتند و دارند. حتى در 2 سال گذشته حجم قابل قبولى از محصولات خود را صادر كردند.

وقتى به سراغ هاشميان رفتيم و هرچه اصرار كرديم دليل اصلى اين كه چرا اين رينگ نتوانست جايگاهى براى خودش در بين فعالان بازار فلز باز كند، جواب قاطعى نداد. اما يكى ديگر از مسئولان بورس كه در اين جمع حضور داشت، گفت: بورس تمام امكانات را براى انجام اين معاملات از قبيل تالار، رينگ، كارگزار و اختصاص ساعات معاملات خاص يا حتى دستورالعمل اجرايى آن را تدوين كرد، شما برويد از مديران فروش اين شركتها علت را جويا شويد كه به چه دليل حاضر به عرضه محصولاتشان در بورس فلزات نبودند. همچنان هم حاضر نيستند. شايد منافع خاصى از عرضه اين محصولات در خارج از بورس مى برند؟! وقتى در مورد بازاريابى سؤال كرديم پاسخ شنيديم بازاريابى وظيفه مديران فروش است، به بورس ارتباطى ندارد.

از شمس آبادى مدير فروش كارخانه فولاد مباركه در رابطه با اين كه چرا در اين رينگ فعال نمى شوند و محصولاتشان را از آنجا صادر نمى كنند مى پرسيم، مى گويد: اين رينگ هيچ مزيتى براى ما ندارد. براى چه بايد محصولاتمان را در آن عرضه كنيم مگر روش فعلى چه ضررى دارد كه با حضور در آن مشكلاتمان را بيشتر كنيم.

وى كه نايب رئيس هيأت مديره شركت بورس كالا هم هست، مى افزايد: اين رينگ از اول بدون مطالعه و فرايند كارشناسى راه اندازى شد. چرا كه هر بنگاه اقتصادى در مرحله نخست به سود و زيان يك فعاليت نگاه مى كند و سپس در مورد آن تصميم مى گيرد. اين رينگ هيچ مزيتى براى عرضه كننده در نظر نگرفته است و تنها يك دستورالعمل اجرايى ساده است نه بيشتر.

شمس آبادى ادامه مى دهد اين بورس چقدر توانسته از 7 ميليون تن محصولات وارداتى را جذب خودش كند يا چه ميزان از 2 ميليون تن فولاد توليد بخش خصوصى در اين بورس معامله شده است. ضمن اين كه بورس از LC( اعتبار اسنادى ها) را ضمانت نمى كند و عملاً هيچ مسئوليتى در قبال معامله ها ندارد.

وقتى بى پرده از او در مورد منافع خاص مديران فروش در معامله هاى اين محصولات در خارج از بورس مى پرسيم، مى گويد: اين اظهارنظرها حقيقت ندارد.

بر اساس چه مدركى اين صحبت ما مطرح مى شود. اين جملات تنها فرافكنى و توجيه عدم موفقيت اين رينگ است، حال از سوى هر كسى كه مطرح شده باشد.

يزدى زاده يكى ديگر از مديران فروش در بورس كالا در اين باره مى گويد: خارجى ها بورس فلزات تهران را نمى شناسند و به همين دليل تمايلى براى حضور در اين بازار ندارند.

با اين كه ساز و كار نحوه معاملات به صورت شفاف مشخص نيست خريدار تمايل دارد نحوه نقل و انتقال مالى هماهنگ شود و بر اساس مذاكره اين كار انجام گيرد.

مدير فروش ذوب آهن ادامه مى دهد: نوع ارز معاملاتى خودش يك دغدغه است كه دلار باشد يا يورو، چرا كه نوسان يورو زياد است و طرف خارجى ترجيح مى دهد با ساير ارزها معاملاتش را انجام دهد.

در اين ميان بايد هزينه كارگزارى را هم به آن اضافه كرد كه خريدار به دنبال روشى براى كاهش قيمت معاملاتش هست كه اين رقم به معامله اضافه مى شود.

يزدى زاده با اشاره به نامشخص بودن هزينه هاى كارگزارى مى گويد: در بازار رقابتى نام مشترى يك راز به حساب مى آيد با اين كه دوطرف ترجيح مى دهند خيلى شناخته شده فعاليت نكنند، جدا از تمام اين مسائل بايد دقت كرد كه هنوز پس از 4 سال بحث ماليات در بورس نامشخص و مبهم است. وقتى همان سؤال را كه آيا مديران فروش از انجام معاملات خارج از بورس منافع خاصى مى برند، با خنده جوابمان را مى دهد كه سيستم هاى دولتى تحت نظارت سازمان هاى بازرسى همچون سازمان بازرسى كل كشور و ديوان محاسبان بر روند معاملات خارج از بورس هم نظارت مى كنند.

ضمن اين كه در بازار تجارت بايد دنبال مشترى بگردى و به اصطلاح بازاريابى كنى و همه جا براى مشترى فرش قرمز پهن مى كنند نه فروشنده. يزدى زاده در پايان تأكيد كرد: اين كلمات فقط براى رفع مسئوليت زده شده، براستى اين رينگ چه مزايايى براى فعالان ايجاد كرده كه آنها در آن حضور پيدا نكردند.

1