گفتگو با مديرعامل سازمان صنايع كوچك عنوان

 خاطره وطن‌خواه - الهه بيگي

نويسنده

 روزنامه جهان صنعت

مرجع

 

واعظي ‌آشتياني پيش از آنكه به عنوان عضو دومين دوره شوراي اسلامي شهر تهران شناخته شود، يك چهره صنعتي با سابقه مديريت بر صنعت را از اوايل دهه 60 در كارنامه خود ثبت كرده از همين رو گاهي در لابه‌لاي گفت‌و‌گو با جهان صنعت به تجارب مديريتي خود اشاره مي‌كند.

اميررضا واعظي‌آشتياني، عضو آبادگران است؛ او در نيمه دوم دولت نهم به مديران مياني كابينه محمود احمدي‌نژاد پيوسته و معتقد است ايران صنعتي بايد از مسير توسعه(RِD ) مراكز تحقيقاتي بگذرد. او به صراحت عنوان مي‌كند كه دستاورد‌هاي دولت‌هاي گذشته را نبايد كنار گذاشت چه آنكه گذشته، مسير آينده را مشخص مي‌كند. گفت‌و‌گو با وي را مي‌خوانيد.

  • اخيرا به نقل از شما خبري اعلام شد كه قرار است به كساني كه مي‌خواهند در شهرك‌هاي صنعتي زمين خريداري كنند، 50 درصد تخفيف داده ‌شود. آيا اين موضوع جز تسهيلات امسال شهرك‌هاي صنعتي است؟آيا شامل تمام متقاضيان مي‌شود؟

اخيرا مصوبه بسيار خوبي در هيات مديره سازمان در اين رابطه داشتيم مبني بر اينكه در سال 87 افزايش قيمت زمين در تمام شهرك‌هاي صنعتي كشور به خصوص مناطق كمتر توسعه يافته نخواهيم داشت و قيمت را ثابت كرديم.

  • يعني به قيمت سال 86 زمين‌ها واگذار مي‌شوند؟

بله، بر مبناي قيمت سه ماهه آخر اسفند سال 86، شركت‌هاي استاني ما براساس قانون تجارت فعاليت مي‌كنند بنابراين بايد شركت‌ها به گونه‌اي حركت كنند كه با زيان مواجه نشوند، چون اگر با زيان مواجه شوند، دو سال متوالي مشمول بند 141 قانون تجارت شده و ورشكست خواهند شد.

اگر شركتي ورشكست شود، ديگر آن استان نمي‌تواند شركت صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي داشته باشد و از داشتن شهر‌ك‌هاي صنعتي محروم مي‌شود.از گذشته يك فرمول وجود داشت كه هر سه ماه يك بار قيمت‌ها براساس فاكتوري كه بر مبناي آن به ميزان تورمي كه بانك مركزي اعلام مي‌كند و ميزان رشد قيمت هزينه‌اي كه صورت مي‌گيرد، قيمت زمين مشخص مي‌شود

اين فرمول افزايش حدود 10 تا 15 درصدي را هر سال شامل مي‌شود. در مصوبه اخيرا مقرر شد تا مناطق غير‌برخوردار و محروم كه درصد قابل توجهي را هم شامل مي‌شود، هيچ‌گونه اضافه قيمت نداشته باشند و تنها چهار شهر بزرگ تهران، تبريز، اصفهان و مشهد به دليل برخوردار بودن استثنا از ثبات قيمت هستند.

آن 10 تا 15 درصد هم بايد طي سال اعمال شود چراكه آنها استان‌هاي برخورداري به شمار مي‌روند كه مبالغي را هر ساله به سازمان پرداخت مي‌كنند و سازمان تحت عنوان يارانه به استان‌هاي محروم مي‌پردازد. اين موضوع مي‌تواند موجب ثابت ماندن قيمت در شهرك‌هاي صنعتي كل مناطق محروم كشور باشد.

  • آيا اين مصوبه شامل كساني كه در دو سال گذشته به آن اشاره كرديد هم مي‌شود؟

بله، اين مصوبه عطف به ماسبق مي‌شود. يعني از اول فروردين‌ماه‌سال 87 هر كسي كه زمين خريده مي‌تواند مابه‌التفاوت آن را پس بگيرد.

  • هدف از ثابت‌نگه‌داشتن قيمت‌ها چيست؟

در راستاي سياست‌هاي دولت، سرمايه‌گذاري و ايجاد انگيزه براي بخش خصوصي در بخش توليد هدف اصلي است. در واقع با ثابت نگه داشتن نرخ تلاش مي‌كنيم كه شرايط به گونه‌اي شود كه علاقه‌مندي ايجاد شده و جنبه‌هاي تاثيرپذيري رواني افزايش قيمت زمين موجب كاهش تقاضاي سرمايه‌گذاري نشود.

  • سوال مربوط به تخفيف‌هاي 50 درصدي را پاسخ نداديد.

تخفيفات شامل مناطق محروم كشور مي‌شود. تا 50 درصد بخشودگي قرار داده‌‌ايم، يعني هر سرمايه‌گذاري در بخش صنعت و توليد كه بخواهد در شهرك‌هاي صنعتي كه جزو مناطق محروم هستند وارد شود، 50 درصد تخفيف مي‌گيرد.براساس مصوبه سازمان اگر متقاضي در منطقه‌اي زمين بخرد و اين زمين ناهموار باشد در جهت جبران هزينه تسطيح زمين مذكور مقرر شد مديرعامل و هيات‌مديره استاني 10 درصد در اين نوع زمين‌ها تخفيف بدهند.

از طرفي مديرعامل سازمان و رييس مجمع (كه من هستم) با گزارش توجيهي شركت استاني هم مجاز هستم تا 15 درصد به آنها تخفيف بدهم. در بررسي كه انجام داديم، متاسفانه متوجه شديم كه اين موضوع به زمين‌هاس مسطح هم سرايت كرده و در عين حال تبديل به حقي شده است.

نكته مهم‌تر اينكه اين وضعيت براي كساني مهيا شده كه رابطه داشته‌اند، در نتيجه براي اينكه اين رويه را عوض كنيم، تصميم گرفتيم در تمام نقاط محروم كشور شرايطي را فراهم كرديم هر كسي بدون هيچ رابطه‌اي اين حق را داشته باشد تا از مزايايي كه تعريف شده بهره ببرد.

از اين رو مقرر شد اگر كسي در شهرك‌هاي صنعتي زمين بخرد در تمام مناطق كشور چه برخوردار و چه غير‌برخوردار برنامه زمان‌بندي ساخت و بهره‌برداري ارايه كند كه مثلا اين زمين را ظرف يك سال مي‌سازم درصدي به او تخفيف مي‌دهيم.

يا اگر ظرفيت اسمي كارخانه آن عدد صد است ولي به طور مستمر دو سال با ظرفيت 85 درصد توليد مي‌كند باز او تشويقي اعطا مي‌شود و ميزان اشتغال هم امتيازي تعلق خواهد گرفت و نهايتا در تعداد تقسيط بدهي سرمايه‌گذار اثر مثبت خواهد گذاشت.

اگر اين تشويقي‌ها را جمع كنيد. در بعضي از نقاط مجموع تشويقي‌ها تا 50 درصد مي‌رسد. البته ناگفته نماند اين بحث 25 درصد كه اشاره كردم 10 درصد استان‌ها بوده و 15 درصد سازمان به قوت خوودباقي است.

اگر كسي زمين ناهموار گرفت و 25 درصد به آن تخفيف داديم اين فرمول جديد هم در كنار آن قابل اجراست.

  • پس با اين حساب 75 درصد به او تخفيف داده‌ايد؟

دقيقا. اين نشان مي‌دهد كه به دنبال منتفع شدن سازمان يا شهرك‌هاي صنعتي نيستيم. يك سازمان تخصصي و توسعه‌اي هستيم كه تلاش مي‌كنيم بستر‌ها را براي ورود سرمايه‌گذار به بخش توليد فراهم كنيم. همان‌گونه كه اشاره كردم به دنبال نفع نيستيم و سازماني زير نظر دولت هستيم و سياست‌هاي دولت را اعمال مي‌كنيم.

انگيزه‌ها و تشويق ايجاد مي‌كنيم تا متقاضيان، سرمايه‌‌هاي خود را به خارج از كشور نبرند بلكه در كشور در مسير توليد به كار بگيرند.به جرات مي‌گويم كه شما در هيچ جاي دنيا شرايطي را كه امروز در شهرك‌هاي صنعتي است، نمي‌توانيد پيدا كنيد. همين امارات كه بعضي‌ها شعار‌‌ش را مي‌دهند اگر كسي بخواهد يك شركت صنعتي توليد راه بيندازد يك سال‌طول مي‌كشد تا به واحد او برق و... بدهند.

البته آنجا ماليات‌هاي سنگين هم دارد اما در عوض سرعت كار بالاست.

بله، ماليات سنگين است. تفاوت امارات يا كشور‌هاي ديگر، سرعت كار در يكسري از امكانات است. البته ما داريم اين سرعت را افزايش مي‌دهيم و يكي از اقدامات خوبي كه در برنامه چهارم توسعه بر آن تاكيد شد، ماده 26 بود كه بر اين نكته تاكيد دارد كه آب، برق، گاز، مخابرات و جاده تا دم در شهرك‌هاي صنعتي بايد آورده شود.

اين موضوع از قبل هم وجود داشت از همان زمان ادغام اين شهرك‌ها قابل اجرا بود اما اجرا نشد.

بله، همينطور است. به همين منظور طرحي را به كميسيون زير‌بنايي دولت با امضاي وزير صنايع و معادن ارايه كرديم استدلال كرديم كه اگر سرمايه‌‌گذاري در منطقه‌اي، كارخانه‌اي مي‌سازد دولت مكلف مي‌شود آب، برق، گاز و.. را به او بدهد !وقتي اين طرح در چارچوب شهرك‌هاي صنعتي به طور نظام‌مند اجرا شود به طور طبيعي گردش كار سريع‌تر بايد انجام ‌شود.

اين حركت دو حسن بسيار بزرگ دارد؛ يكي اينكه هزينه تمام شده شهرك‌هاي ما بين 30 تا 40 درصد كاهش پيدا مي‌كند و از طرفي جنبه رواني افزايش قيمت كاهش مي‌يابد و تنش در آن كم مي‌شود.

حسن بعدي اينكه خود سازمان‌هاي مربوطه با صاحب سرمايه‌گذاري روبه‌رو مي‌شوند و سرعت كار بالا مي‌رود. وقتي شركت‌هاي استاني مجبور نباشد سرمايه‌اش را صرف اين‌گونه زيرساخت‌ها كنند طبيعتا اين‌گونه هزينه‌ها در قسمت‌هاي ديگر شهرك‌ها انجام خواهد گرفت و سرعت كار افزايش خواهد يافت.

  • نتيجه اين پيشنهاد به كجا رسيد؟

بعد از طرح در كميسيون زير‌بنايي در هيات دولت مصوب شد چون اين موضوع بر مبناي قانون برنامه چهارم تهيه شده به طور طبيعي بايد به مجلس ارسال شود.

  • پس بخشي از اين طرح هم نياز به همكاري ساير دستگاه‌ها دارد؟

بله، خيلي مهم است كه دستگاه‌هاي ديگر سرعت خود را با سرعت ما تنظيم كنند زيرا نتيجه كارا دو چندان مي‌شود. اگر بخواهيم به تنهايي پيش برويم نتيجه‌اي نمي‌گيريم.

سازمان‌ها در اين طرح‌مثل حركت چرخ‌دنده‌ها هستند. اگر يكي از آنها بشكند كل سيستم دچار مشكل مي‌شود و باعث توقف كار خواهد شد. انتظار اين است، نهاد‌هايي كه در زير‌ساخت‌ها به ما كمك مي‌كنند با جديت موضوع را پيگيري كرده تا سرمايه‌گذار‌‌ها هم ابراز علاقه‌كنند.

سازماندهي شهرك‌هاي صنعتي براي توليد بسيار مهم است بنابراين قصد داريم در شهرك‌هاي صنعتي گروه‌بندي ايجاد كنيم تا از پراكندگي گذشته هم جلوگيري شود. وقتي صنايع پراكنده باشند، نه تنها اين شهرك‌ها زيبايي ندارد بلكه بي‌انضباطي هم ايجاد مي‌شود.

  • موضوعي كه اخيرا از سوي آقاي محرابيان، وزير صنايع و معادن مطرح شد بر آمايش صنعتي تاكيد داشت. به نظر مي‌رسد اين موضوع به حوزه كاري شما ارتباط بيشتري داشته باشد. از طرفي برنامه صنعتي دولت نهم هم از هدف‌گذاري سرمايه‌گذاري روي صنايع بزرگ به سوي صنايع كوچك تغيير پيدا كرده است. آمايش صنعتي در حوزه شما چگونه است؟ آيا تمركز از روي شهرك‌هاي بزرگ كم خواهد شد؟

آمايش صنعتي نياز امروز ماست ضمن اينكه بايد در هر بخش آمايش داشته باشيم. هر استان و هر منطقه‌اي ظرفيت طبيعي، فرهنگي، اقتصادي، نيروي انساني و... دارد. اگر اين ظرفيت‌ها به خوبي شناسايي شوند، مطمئن باشيد كه كار‌آمدي بهتري خواهيم داشت. بعضي مواقع در يك شهرك صنعتي كه ظرفيتش كامل است باز علاقه‌مندي وجود دارد كه در آن سرمايه‌گذاري صورت بگيرد.

اين تقاضايي منطقي است اما بايد صنايع را با توجه به ظرفيت‌هاي استاني گسترش دهيم. استاني كه از لحاظ معدن شرايط خوبي دارد بايد به سمت كارخانه‌هايي كه فرآوري معادن دارد، برود. در طرح آمايش صنعتي وظيفه ما اين است كه زمين‌هايي كه در اين شهرك‌ها داريم آماده نگه‌داريم تا هر زماني كه وزارت صنايع اعلام كرد واگذار كنيم.

هر چند آمادگي خود را در اين رابطه به وزارت صنايع اعلام كرديم اما بايد شرايط هر استاني را براي سرمايه‌گذاري در نظر گرفت كه چه صنعتي براي آن مناسب است.

مثلا در استاني كه شرايط جغرافيايي ناهموار دارد و مردم به دامپروري علاقه‌مندند در عين حال قيمت زمين گران است نبايد صنايع بزرگ ايجاد كرد بايد براساس امكان‌سنجي شهرك صنعتي ايجاد كرد.

اينكه آقاي وزير اشاره كردند اين فرصت را براي سرمايه‌گذاران ايجاد مي‌كنند تا سرمايه‌گذاران از 40 تا 80 درصد از حمايت بانكي برخوردار شوند، يعني در يك منطقه غير برخوردار تا 80 درصد حمايت بانكي وجود دارد 20 درصد هم آورده سرمايه‌گذار است. هدف اين است كه در منطقه غير‌برخوردار سرمايه‌گذاري انجام شود كه توازن اقتصادي، صنعتي و اشتغال برقرار شود.

  • اما خيلي‌ها هم دوست دارند در آن چهار شهر سرمايه‌گذاري كنند، تكليف آنها چه مي‌شود؟

شخصا اعتقاد دارم كساني كه مي‌خواهند در اين نقاط مستقر شوند بايد تاوان برخورداريشان را بدهند.

  • يعني زمين‌هاي اين مناطق را گران مي‌كنيد؟

قصد گران كردن نداريم بلكه قيمت منطقه‌اي اقتضا مي‌كند در صورتي كه نتوانيم قيمت‌ها را كنترل كنيم آنگاه مناطق محروم استقبالي نخواهد داشت.

  • بجز محدوديت قيمت زمين آيا محدوديت ديگري هم قايل شده‌ايد؟

نه، محدوديتي ديگري نداريم. كسي كه مي‌آيد و مي‌خواهد سرمايه‌گذاري كند با توجه به ظرفيت سرمايه‌اش سرمايه‌گذاري مي‌كند. امروز شهرك‌هاي ما شرايط بسيار خوبي دارند. در سال گذشته يعني سال 86 حدود 40 ميليارد تومان بودجه زيرساخت داشتيم كه اين را بين 40 استان تقسيم و با پيشگيري‌هايي كه اعمال كرديم و وزير صنايع با جديت اين موضوع را حمايت كردند بودجه ما در بخش زيرساخت به 200 ميليارد تومان افزايش يافت كه اين بودجه را به مناطق كمتر توسعه يافته اختصاص داديم به طوري كه گاه تا شش برابر افزايش بودجه شامل برخي مناطق شد.

تمام تلاش ما اين است كه مناطق غيربرخوردار از شرايط بهتري برخورداري شوند بنابراين امسال را سال بسيار پركاري همراه با توسعه زيرساخت‌ها ارزيابي مي‌كنيم و انتظار داريم سازمان‌هايي كه اشاره كرديم، همكاري خوبي داشته باشند تا اين اتفاق ملي بيفتد.

در سال 87 تقريبا با درآمدي كه خود شركت‌هاي استاني خواهند داشت و بودجه‌اي كه از طريق دولت مي‌گيريم و همچنين بودجه‌اي كه استان‌ها از طريق استانداري‌ها مي‌گيرند بالغ بر يك‌هزار ميليارد تومان بودجه خواهيم داشت و كارهاي عملياتي را آغاز كرده‌ايم.

  • رقم قابل توجهي است، آيا ترتيب هزينه‌كرد اين بودجه هم مشخص است؟

يك‌هزار ميليارد تومان طبيعتا رقم بسيار بزرگي است كه پيگيري مي‌خواهد. با نشست‌هايي كه داشتيم در درجه اول قصد داريم انگيزه براي سرمايه‌گذار در اين مناطق ايجاد كنيم .شهرك‌هاي صنعتي و صنايعي را كه هم‌اكنون وجود دارد، رها نمي‌كنيم پس آنها نگران نباشند.

سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي در اين رابطه دو وظيفه دارد؛ اول سياست‌گذاري‌ها را راهبردي مي‌كند، در بخش صنايع كوچك دخالت نمي‌كنيم چون به دنبال تصدي‌گري نيستيم.

همه تلاش ما اين است كه به عنوان يكي از اركان دولت فقط بسترساز و در عين حال مهياكننده شرايط بهتر براي سرمايه‌گذاران در شهرك‌هاي صنعتي باشيم.

  • در بخشي از سخنان خود اشاره كرديد سازمان‌هايي هستند كه شهرك‌هاي صنعتي نياز دارند آنها همكاري لازم را انجام دهند تا اتفاق ملي مورد اشاره بيفتد. به نظر مي‌رسد در مناطق كمتر توسعه‌يافته مهم‌ترين مشكل مربوط به حمل‌ونقل است. حمل‌ونقل پيش‌نياز توسعه است اما متاسفانه اين مساله در كشور ما به دليل پراكندگي، هم گران تمام شده و هم هماهنگ با توسعه كشور حركت نكرده است. از اين رو شايد مهم‌ترين چالش شما با مجموعه وزارت راه‌وترابري باشد. در اين زمينه چه كارهايي را مي‌خواهيد انجام دهيد؟ و ارتباط با وزارت راه چگونه است؟

به نكته خوبي اشاره كرديد. وقتي شهركي ايجاد مي‌شود، فاكتورهاي مهمي را در نظر مي‌گيرند؛ اول در شعاع 120 كيلومتري شهرها نباشد و بعد از لحاظ زيست‌محيطي با استانداردهاي كشور هماهنگ باشد.

بايد اين واقعيت را پذيرفت كه هرچه در بخش حمل‌ونقل پيشرفت كنيم، شرايط براي سرمايه‌گذاري در بخش توليد هم بيشتر مي‌شود.

در نهايت قيمت تمام شده كالاها هم كاهش مي‌يابد و اين يكي از محاسن آمايش صنعتي است.شما درست اشاره كرديد؛ در طراحي شهرك‌هاي صنعتي كه انجام مي‌دهيم در درجه اول تحت فشار افكار سياسي براي ايجاد يك شهرك قرار نمي‌گيريم زيرا سازمان‌ما پايه و اساسش تخصصي است و سياسي نيست.

شهرك‌هاي صنعتي كه طراحي مي‌شود نگاهي 10 ساله دارد. حتي گاهي يك شهرك با توجه به علاقه‌مندي سرمايه‌گذاران چهار ساله تكميل مي‌شود.اين فاكتوري كه شما اشاره كرديد بسيار با اهميت است. نياز داريم تا در اين زنجيره همه به ما كمك كنند.

برنامه امسال سازمان براي توسعه شهرك‌هاي صنعتي چيست؟ آيا شهرك‌هاي ديگري هم به مجموعه شما اضافه خواهد شد؟
مصوباتي كه دولت نهم داشتند تاكنون 272 مصوبه در بخش صنعت به شهرك‌هاي صنعتي ارتباط داشته است. از اين 272 مصوبه حدود 90 مصوبه را عملياتي كرديم كه البته همه آن هم مصوبات مربوط به شهرك‌هاي صنعتي نبود.

بخشي از آن خوشه‌هاي صنعتي، بخشي شهرك‌هاي فناوري، بخشي تصفيه‌خانه شهرك‌ها و مسايل مرتبط به آن بوده كه جمع آنها 272 مصوبه مي‌شود.

هفت مصوبه هم باقي‌مانده است. ضمن اينكه تا پايان سال گذشته، 766 شهرك و ناحيه صنعتي را جزو برنامه داشتيم كه 566 مورد آن عملياتي شده است.

  • چه تعداد در يك سال اضافه شده است؟

حدود 49 شهرك در يك‌سال اضافه شده است. ظرف يك‌سال 20 شهرك و ناحيه صنعتي را آماده كرديم.

  • يعني آب، برق، گاز و ساير امكانات آماده است؟

بله، شايد در بعضي شهرك‌ها موقعيت منطقه به‌گونه‌اي نبوده كه گاز به آنجا برود، از طرفي در بخش آب كمبود داريم، در زمينه برق هم براي صنعت هنوز مشكل داريم. در سفرهاي استاني تدابيري انديشيده مي‌شود كه اجازه توليد برق به بخش خصوصي داده شود. همان‌گونه كه اشاره كردم نياز به همكاري جدي داريم.

  • چه تعداد از اين مصوبات مربوط به سفرهاي استاني است؟

همان 272 مصوبه كه اشاره كردم در سفرهاي استاني تصويب شد.

  • چه اقداماتي در رابطه با خوشه صنعتي انجام داديد، آيا مشخص شده در كدام نواحي مستقر مي‌شوند؟

خوشه صنعتي هم داخل اين مصوبات است. نواحي زير يكصد هكتار را نواحي صنعتي مي‌گويند. خوشه‌هاي صنعتي يكي از موارد استراتژيك مهم سازمان است. نسبت به اين موضوع حساسيت داريم. در مناطقي كه امكان شهرك صنعتي نيست مثلا در كردستان كه زمين مسطح كم پيدا مي‌شود، خوشه‌هاي صنعتي با توجه به ظرفيت‌هاي اقتصادي و فرهنگي مردم ايجاد مي‌شود.

  • كنترل كيفيت در توليدات صنايع كوچك چگونه انجام مي‌شود؟

صنايع كوچك بضاعت كار تحقيقاتي را ندارد، از اين رو در حوزه معاونت صنايع كوچك سازمان در اين راستا گام‌هاي خوبي برداشته تا صنايع كوچك بتوانند به سمت محصول با كيفيت و متنوع همراه با افزايش توليد حركت كنند اين برنامه باعث خواهد شد اشتغال پايدار در محيط كار ايجاد شود به همين دليل شهرك‌هاي فناوري ايجاد شده است.

در اين شهرك‌ها از اساتيد دانشگاه‌ها، فرهيختگان علمي و كارشناس آشنا به تخصص‌هاي مختلف براي مشاوره استفاده نشود آنها تلاش مي‌كنند به صنايع كوچك با حداقل هزينه مشاوره توليد دهند.

  • يعنيRِD ايجاد مي‌كنيد تا آنها نياز شهرك‌هاي صنعتي را تامين كنند؟

دقيقا، شهرك‌هاي فناوري نقشRِD و توسعه‌اي خواهند داشت.

  • با توجه به تنوع توليد آيا به همه بخش‌هاي صنعتي خدماتRِD را ارايه مي‌كنيد؟

بله، در تمام زمينه‌ها بايد اين كار اجرا شود. در دنيا نقش صنايع كوچك در توليد به لحاظ عدد 98 درصد و سهم اشتغال آنها 94 درصد است. صنايع بزرگ در دنيا زماني معنا پيدا مي‌كند كه صنايع كوچك از آنها حمايت كند. از طرفي صنايع كوچك هم زماني مي‌تواند شكل بگيرد كه صنايع بزرگي وجود داشته باشد.

  • با اين توضيح سهم صنايع كوچك در توليد و اشتغال كشور ما چقدر است؟

در كشور ما 94 درصد صنايع كوچك در توليد نقش دارد و 64 درصد هم اشتغال ايجاد كرده است. مي‌دانيد كه توليد، نجات‌دهنده اقتصاد يك كشور است و مي‌تواند اقتصاد كشور را متحول كند ولي هميشه حجم بالا در توليد كارگشا نيست بلكه كيفيت توليد و اقتصادي توليد كردن محصول مي‌تواند اقتصاد يك كشور را تعيين كند.

بعضي‌ها فكر مي‌كنند هر توليدي تأثيرگذار است در حالي كه توليدي كه منجر به توليد ثروت نشود، توليد نيست بلكه تخريب است.

از اين رو قصد داريم شهرك‌هاي فناوري در كنار مراكز صنعتي ايجاد كنيم.

  • DِRرا در همان شهرك‌ها ايجاد مي‌كنيد؟

نه، شهرك‌هاي فناوري به صورت مستقل عمل مي‌كنند و حاصل كار آنها در اختيار ساير صنايع قرار مي‌گيرد.

  • با بعد مسافت چه مي‌كنيد؟ وقتي شهركي از مراكز تحقيق دور باشد به نظر مي‌رسد فاصله مشكل ايجاد كند؟

صنايع كوچك ناخودآگاه به سمتRِD ها كشيده مي‌شوند چون امروز بازار رقابت داغ و تنوع رقابت بسيار فشرده است.بعضي مواقع گفته مي‌شود يك توليد با مشكل روبه‌رو شده است. وقتي علت را مي‌پرسيم، مي‌گويند كه دلايل اقتصادي است. البته استدلال من مبرا كردن بانك‌ها نيست چون بانك‌ها هم بايد وظايف خود را به خوبي انجام دهند.

با توجه به تجربه خودم وقتي تحليل مي‌كنم فاكتورهاي زيادي در كاهش توليد يك شركت يا در شكست آن نقش دارد از جمله سوءمديريت، عدم استفاده بهينه از سرمايه خودش، عدم استفاده از كارشناسان آگاه، انتخاب تكنولوژي، عدم آگاهي و نگهداري ماشين‌آلات و تجهيزات، عدم آموزش نيروهاي انساني و آگاهي نداشتن از چالش‌هاي توليد.حالا اگر در بخش صنايع كوچك اين مشكلات وجود داشته باشد هرچه هم پول سرازير كنيم فايده‌اي ندارد.

يكي از ماموريت‌هاي ما آسيب‌شناسي صنايع است. قصد داريم امسال پروژه‌اي براي آسيب‌شناسي صنايع كوچك راه‌اندازي كنيم.

  • چه‌عواملي در شكست صنايع تاثير مي‌گذارند؟ آيا همه مشكلات اقتصادي است؟

نمي‌توان هر وقت شركتي ناموفق است دليل آن را به اقتصاد نسبت داد.

  • اگر اين‌گونه نيست پس بقيه چگونه موفق شده‌اند؟

قصد داريم براي ساير صنايع الگوسازي كنيم.

  • در اين آسيب‌شناسي آيا دانشگاه‌ها هم براي پژوهش ارتباط مي‌گيرند؟

بله، به وسيله مراكز علمي كه دانشگاه‌ها جزو آن هستند اين كار انجام خواهد شد.همان‌گونه كه مي‌دانيد نقش صنايع كوچك در اقتصاد كشور به‌خصوص اشتغالزايي بسيار مهم است و شانس شكست آن هم از صنايع بزرگ بسيار كمتر است.

پس از آنكه نتايج اين بررسي‌ها مشخص شد گزارش را به مقامات مافوق مي‌دهيم.خيلي از اساتيد دانشگاه كه از حوزه صنعت متمركز هستند. عنوان مي‌كنند كه سازمان‌هاي صنعتي حتي موضوع يك پايان‌نامه تحصيلي به آنها سفارش نمي‌دهند تا دانشگاه‌ها روي آن تحقيقي انجام دهند.

  • حالا كه به بخش تحقيق و پژوهش اشاره كرديد مايلم از شما سوال كنم چرا اين اتفاق نيفتاده؟ و آيا شما قصد داريد اين ارتباط را برقرار كنيد؟

اخيرا با يكي از اساتيد دانشگاه‌ها صحبت مي‌كردم. به او گفتم نمي‌خواهم ويترين اتاقم مزين به چند كتابي شود كه شما بخواهيد براي من كار تحقيقاتي انجام دهيد. گفتم مي‌خواهم با هم كار كنيم كه آن كار عملياتي شود. مي‌خواهيم يك كار راهبردي انجام دهيم.

زماني مي‌توانيم مدعي شويم كه صنعت ما به سمت علم روي آورده است كه نگاه اجرايي و علمي ‌تلفيق شود. بعضي اين شعار را مي‌دهند كه مي‌خواهيم وحدت بين صنعت و دانشگاه‌ها را برقرار كنيم.

  • اين شعار خوب است ولي بايد ديد عواملي كه قصد برقراري اين ارتباط را دارند، آيا توانايي هم دارند؟

كار مطالعات در كشور ما تا ابد انجام مي‌شود اما مهم اجراست كه باورهاي جمعي‌مان را محقق كنيم. اما اشكالمان اين است كه دور يك ميز به سختي جمع مي‌شويم! !

  • برنامه خاصي براي تحقق اين نوع ارتباط داريد؟

اين حرف‌هايي كه مي‌زنم با يك يا دو سال محقق نمي‌شود بلكه يك برنامه است كه بايد ادامه يابد. اين هنر مديريتي من است كه از بدنه تخصصي سازمان خودم در جهت پويايي صنعت استفاده كنم.

  • اساتيد دانشگاه مي‌گويند چرا بايد فاصله‌اي بين آموزش و توليد باشد؟ اين هزينه ايجاد مي‌كند؟

نه، پولي را كه براي آموزش مي‌دهيم، هزينه نيست بلكه سرمايه‌گذاري است. اگر نگاه به آموزش سرمايه‌گذاري بلندمدت باشد، هزينه نيست.

بزرگ‌ترين خطاي مديراني كه فكر مي‌كنند آموزش هزينه است باعث به انحراف رفتن بوده است. در دهه 60 مدير كارخانه‌اي بودم كه جمع سواد كارگران آن ديپلم هم نبود. طبيعي بود از آن كارخانه نمي‌توانستم توليد كيفي بيرون بياورم. خيلي از كارخانه‌ها كارگرهاي بسيار دارند ولي سطح دانش كارگران كم است از اين‌رو از آن كارخانه توليد كيفي و تنوع توليد بيرون نمي‌آيد.

نگاه مديران ارشد يك مجموعه به قسمت نيروهاي انساني بسيار مهم است. اگر هر كارگري را از سر چهارراه بياوريم و در توليد بنشانيم در درجه اول جفا در حق سرمايه است و توليد بدون كيفيت خواهيم داشت. تكنولوژي به تنهايي دلالت به توليد خوب نيست.

  • توليد بدون كارخانه از جمله برنامه‌هايي است كه در بدو پذيرش مسووليت سازمان شهرك‌هاي صنعتي و صنايع كوچك به آن تاكيد كرديد، آيا تاكنون اقدامي در اين رابطه انجام داده‌ايد؟

اولين كارگروه اين طرح را هفته گذشته برگزار كرديم و با يك مركز علمي دانشگاهي قرارداد بستيم. كارهاي مطالعاتي را هم در دست انجام داريم، از نظرات استادان دانشگاهي هم بهره مي‌گيرم و در اين دوره شش ماهه نشست‌هاي تخصصي، كنفرانس و همايش برگزار خواهيم كرد و در شش ماهه دوم هم قصد داريم راهبرد اين طرح را تهيه كنيم و پس از يك‌سال اين طرح به صورت آزمايشي در استان‌ها اجرا خواهد شد تا نقاط ضعف و قدرت آن ارزيابي شود. از نهادها و ارگان‌هاي مختلف براي اين كار دعوت مي‌كنيم. حتي به مدير كل اشتغال كميته امام گفتم بخشي از بودجه شما با اين طرح آزاد خواهد شد چون افراد در مسير توليد قرار مي‌گيرند.

كسي انتقاد كرده بود كه اين طرح عملياتي نيست چون مردم در خانه‌هاي اجاره‌اي زندگي مي‌كنند. واقعا تعجب مي‌كنم به جاي اينكه راهكار ارايه دهيم، برخي‌ها حرف‌هاي مايوس‌كننده مي‌زنند.

اين‌گونه نيست كه توليد بدون كارخانه به خانه افراد نياز داشته باشد. ممكن است بعضي جاها برود ولي هميشه اين‌گونه نيست توليد بدون كارخانه در دنيا رايج است. برخي كشورها از اين طريق به مدارج بالايي رسيده‌اند. انسان‌ها نبايد مصرف‌كننده باشند بايد كاري كنيم حتي كسي كه از لحاظ اقتصادي هم نيازمند نيست، كار كند تا اينكه در توليد كشورش حتي ناچيز سهيم باشد. همه وظيفه داريم فرهنگ توليد و خودباوري را در بين آحاد ملت نهادينه كنيم.

  • براي فرهنگ‌سازي هم اقداماتي انجام داده‌ايد؟

بله، يك سريال تلويزيوني در دست توليد داريم، با مشاركت صداوسيما كه در 15 قسمت تهيه مي‌شود.

قصد داريم نشان دهيم نقش افراد در توليد كشور تا چه اندازه است: مي‌خواهيم مردم را به سوي توليد هدايت كنيم. توليد بدون كارخانه در چين و هند موجب رشد اقتصادي در اين كشورها شده است.

توليد بدون كارخانه بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي بدون استفاده و نهفته است كه مي‌بينيم ولي قدرت اين را كه از آنها استفاده كنيم، نداريم. اين طرح فضاي اشتغال در كشور ايجاد مي‌كند. باورم اين است كه اگر توليد بدون كارخانه را درست راه‌اندازي كنيم يك نفر بيكار در ايران نخواهيم داشت. همه ايراني‌ها مولد مي‌شوند حتي كساني كه جزيي از بدنشان را از دست داده‌اند.

اين كار حتي در كاهش ناهنجاري اجتماعي هم نقشي موثر دارد.تا كي بنشينيم آيه ياس براي همديگر بخوانيم. اين طرح بايد اجرا شود با تعامل چند سويه مي‌توان باعث توسعه توليد كشور شد.

1