Object reference not set to an instance of an object. نظام جامع اطلاع‌رساني اشتغال

صفحه اصليدرباره ماتماس با مابازگشتوب سرويس

 


تعداد بازديد: 11670                                               
آثار گردشگري بر اشتغال
مقاله منبع
آثار گردشگري بر اشتغال عنوان
ابتهال زندي نويسنده
1393/08/20 تاريخ

براي اشتغال در رشته‌هاي مختلف صنعت گردشگري مي‌توان با آموزش‌هاي فشرده كوتاه مدت و ميان مدت اشخاص صاحب ذوق، سليقه و لايق در امر مديريت را آماده­ ي كار كرد.

خلاصه
ماهنامه كارآفرين ناب- شماره 37 مرجع
مقالات مرتبط
آيا رتبه‌بندي كاركنان به نفع سازمان است؟
توسعه كارآفريني اجتماعي؛ آسيب‌ها، عوامل مؤثر و راهكارها
هفت مشخصه اساسي شركت‌هاي نوآور
نقش عوامل فرهنگي در گرايش به كارآفريني
دانشگاه كارآفريني در اقتصاد جديد

    چاپ   ارسال براي دوستان

امروزه نقش مهم و اساسي در اقتصاد از بخش كشاورزي و صنعت به بخش خدمات تغيير جهت داده است. در واقع بر خلاف گذشته، بخش‌هاي صنعت و كشاورزي نقش كم تري در توسعه ­ي اقتصادي و ايجاد اشتغال دارند. بخش خدمات در دوران اقتصاد قبل از صنعتي شدن جايگاهي نداشت و نگرش به اين بخش، يك نگرش سطحي بود،

بسياري اين بخش را غير مولد مي‌دانستند. اما در عصر حاضر، بالاترين ارزش افزوده و سهم اشتغال متعلق به اين بخش است. چرا كه روند رو به رشد زيربخش‌هاي جديد و گسترش زيربخش‌هاي موجود در بخش خدمات، همراه با افزايش درآمد سرانه، رشد شهرنشيني و نياز بخش‌هاي ديگر مانند صنعت به اين بخش، نگرش جديدي به بخش خدمات ارائه نموده است. يكي از مهم ترين اين زيربخش‌ها بخش هتل، رستوران و گردشگري است.

در واقع گسترش صنعت گردشگري در يك كشور از نقطه نظر اقتصادي داراي آثار و مزاياي بسياري است كه از جمله مهم ترين مزاياي آن گسترش زمينه­ي اشتغال است به گونه‌اي كه هم كارگران ساده بدون مهارت و هم صاحبان مهارت‌هاي گوناگون مي‌توانند در اين رشته شاغل شوند.

براي اشتغال در رشته‌هاي مختلف صنعت گردشگري مي‌توان با آموزش‌هاي فشرده كوتاه مدت و ميان مدت اشخاص صاحب ذوق، سليقه و لايق در امر مديريت را آماده­ ي كار كرد.

"لاندبرگ" در زمينه­ي نقش گردشگري در اشتغال مي‌نويسد: «اگر منطقه­ي مورد بررسي جهت توسعه­ي گردشگري داراي ميزان بيكاري بالايي باشد، مزاياي گردشگري آشكارتر خواهد شد. درآمد حاصل از گردشگري، هرچند ممكن است از درآمد به دست آمده از ساير منابع كم تر باشد، اما بهترين گزينه­ي ممكن در شرايط موجود خواهد بود؛ چرا كه ضمن افزايش درآمد‌هاي مالياتي، بيكاري را كاهش مي­دهد و بركيفيت زندگي شهروندان خواهد افزود».

در ابعاد جهاني و در سطح اقتصاد گردشگري برآوردها نشان داده‌اند كه بيش از 2/192 ميليون شغل به واسطه­ي گردشگري ايجاد شده است، به‌طوري كه از هر 4/12 عدد شغلي كه در جهان وجود دارد، يك شغل مربوط به گردشگري است. بنابراين صنعت گردشگري در بسياري از كشورها به عنوان بزرگ ترين سازمان و نهادي كه نيروي انساني را به كار مي‌گيرد، مطرح است. آمارها نشان مي‌دهند كه سهم گردشگري در بخش اشتغال در رقابت با صنايع كهنه ­كار دنيا چون خودرو سازي و نفت رو به افزايش است. به طوري كه بنابر يك مطالعه انجام شده به وسيله­يOAS[1]، با ايجاد يك هتل جديد در كارائيب تخمين زده مي­شود كه به ازاي هر 80.000 دلار سرمايه‌گذاري در صنعت گردشگري منطقه، 41 فرصت شغلي ايجاد مي­شود. اين مطالعه نشان مي­دهد كه همين ميزان سرمايه گذاري در صنعت نفت تنها 16 شغل جديد و در صنايع سنگين 14 شغل ايجاد خواهد كرد.

هرچند ايجاد اشتغال هدف عمده توسعه گردشگري نيست، اما بدون شك توسعه آن با فعاليت و خدماتي سروكار دارد كه خود به خود ظرفيت اشتغال را بالا مي برد. به گونه‌‌اي كه توسعه گردشگري سبب بالا رفتن اشتغالات بخش كشاورزي به طور غير مستقيم مي شود، زيرا با بالا رفتن تقاضا به سبب ورود گردشگران، توليدات كشاورزي تحت تأثير آن افزايش مي يابد. بنابراين گردشگري به ‌طور مستقيم، غيرمستقيم و القايي باعث اشتغال مي‌شود، اشتغال مستقيم عبارت است از شغل‌هايي كه مستقيم و بدون واسطه با گردشگر در تماس هستند. كارمندان مهمانسراها، كاركنان مهمان‌پذيرها، هتل‌ها، شركت‌هاي هواپيمايي، شركت‌هاي كشتيراني، سازمان‌هاي خدمات گردشگري، كاركنان مراكز تفريحي، رستوران‌ها و مراكز پذيرايي و فروشگاه‌هايي كه در اين بخش كار مي‌كنند، از جمله واحدهايي هستند كه به‌صورت مستقيم با گردشگر در تماس هستند و باعث ايجاد شغل مي‌شوند. از جمله شركت‌هايي كه به طور غير‌مستقيم ايجاد شغل مي‌كنند مي‌توان به شركت‌هاي تأمين كننده مواد و ملزومات مورد نياز مهمان‌پذيرها، سازندگان ساختمان‌هاي مهمانخانه‌ها و سازندگان هواپيماها و... اشاره كرد و بالأخره اشتغال القايي عبارت است از مشاغلي كه از مشاغل مستقيم و غير‌مستقيم بخش گردشگري در اقتصاد ملي به وجود مي‌آيد.

از مهم­ترين ويژگي‌هاي اشتغال گردشگري مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:
الف) كاربربودن نسبي صنعت گردشگري:

گردشگري يك صنعت كاربر است. از آنجا كه بسياري از خدمات گردشگري را نمي‌توان با استفاده از فناوري ارائه نمود، اشتغال نيروي انساني در اين صنعت فراوان است. دليل اصلي پيدايش اين پديده نيز، اهميت خدمات مشخصي نظير صنايع دستي است. در مقابل بايد توجه كرد كه فعاليت‌هاي حمل و نقل، تورگرداني يا ساختن هتل‌هايي با تجهيزات رفاهي وسيع اساساً سرمايه‌بر هستند.

همچنين مي‌توان وجود فعاليت‌هاي كارآفريني كوچك در بسياري از حوزه‌هاي گردشگري را دليل اشتغال‌زايي مناسب اين صنعت دانست چرا كه گردشگري زمينه ايجاد شغل‌هاي جديد و همچنين مشاغل فصلي را فراهم مي‌كند.گروه‌هاي خود اشتغال كه فعاليت‌هايي چون عرضه­ي سوغات را انجام مي‌دهند با سرمايه‌گذاري اندك در گردشگري فعاليت مي‌نمايند و صرفاً عرضه‌كننده­ي نيروي كار خود هستند. از اين‌رو توسعه­ي گردشگري در مكان‌هاي مختلف زمينه‌هاي اشتغال دائم و فصلي و نيمه وقت را براي نيروي انساني با تخصص و آموزش متوسط فراهم مي‌آورد و از نرخ بيكاري مي‌كاهد.
ب) مشاغل با دستمزد پايين:

بخش گردشگري درآمد يكساني را ايجاد نمي‌كند. در بيشتر كشورها به دلايل زير، سطح دستمزدها در اين بخش نسبت به ساير بخش‌ها پايين‌تر است:

    بسياري از مشاغل گردشگري ساده هستند.
    اغلب كاركنان اين صنعت دايمي نيستند و نرخ ورود و خروج آن ها بالاست.
    تشكيلات اتحاديه‌ها و چانه‌زني جمعي براي درخواست افزايش دستمزدها اغلب ضعيف است.
    در مناطقي كه فعاليتي به جز گردشگري وجود ندارد يا محدود است اشتغال درگردشگري داراي هزينه­ي فرصت صفر يا ناچيز است.
    در كشورهاي توسعه نيافته كه به تازگي گردشگري در آن ها گسترش يافته، سطح دستمزدها اغلب بسيار پايين است. زيرا نيروي كار فراوان است و در عين حال كار فرمايان نيز ممكن است مدعي شوند كه بايد وجوهي را صرف آموزش حرفه‌اي افراد نمايند تا براي ارائه­ي خدمات گردشگري آماده شوند؛  به‌ همين دليل دستمزد پاييني به آن ها مي‌دهند.
    در برخي از مشاغل گردشگري كه درآن افراد از تخصص‌هاي قابل مبادله در سطح بين‌المللي برخوردار هستند، به دليل محدوديت عرضه، دستمزدها مي‌تواند بالا باشد. اما به طور كلي اكثر دستمزدهاي افراد شاغل در اين صنعت پايين است.
ج) اشتغال پاره وقت و موقت:

شمار شاغلان در اين صنعت و ميزان ساعات كار قابل انتظار از آنان، متفاوت است. اما تقريباً در تمامي كشورها شاغلان بسياري در اين صنعت به طور موقتي و پاره وقت مشغول به كار هستند.
    كارفرمايان بخش‌هايي از صنعت گردشگري كه ظرفيت ثابتي دارند، با استفاده از شاغلان پاره وقت و موقت مي‌توانند هزينه­ي ثابت نيروي كار را به هزينه­ي متغير تبديل كنند و در كل سطح هزينه‌هاي خود را تا جاي ممكن پايين بياورند.
    ماهيت بسياري از فعاليت‌هاي مسافرتي و گردشگري، شاغلاني را مي‌طلبد كه به‌طور شبانه‌روزي يا دست كم بيش از ساعات كار معمول، كار كنند. اين امر به معناي چند نوبت كاري يا كار پاره وقت اضافي است.
د) فصلي بودن مشاغل صنعت گردشگري:

فصلي بودن گردشگري به اين معنا است كه در بسياري از مقصدها دست كم دو بازار كار وجود دارد كه يكي براي شاغلان دائمي اين صنعت و ديگري براي شاغلان گردشگري در فصل‌هاي شلوغ كاري است. اشتغال فصلي همچون اشتغال موقت، شاغلان حاشيه­اي را جذب مي­كند و اگر فشار تقاضا نسبتاً كافي باشد، ممكن است دستمزدها افزايش يابد. پديده­ي فصلي بودن اشتغال در صنعت گردشگري، علاوه‌بر تأثير بر مشاغل مستقيم گردشگري، در مشاغل غيرمستقمي مرتبط با صنعت گردشگري نيز تأثيرگذار است و در بازارهاي آزادكار، اين امر اغلب به مهاجرت موقت و گسترده­ي نيروي كار مي‌انجامد كه انتقال درآمد و مخارج القايي بين مناطق را در پي‌دارد.
ه) ايجاد اشتغال براي زنان و جوانان:

با بررسي حرفه‌هاي مربوط به صنعت گردشگري مي‌توان نتيجه گرفت كه بيش از 90 % كاركنان كه در تداركات و مهمانداري در شغل‌هاي پيشخدمت، گارسون، مراقبت از كودك، نظافتچي، كمك خانه­دار، رختشويي و نظاير آن كار مي‌كنند زن هستند بنابراين صنعت گردشگري فرصت هاي شغلي بسياري براي زنان و جوانان به ويژه در مناطق روستايي ايجاد مي كند. تا جايي كه به‌نظر مي‌رسد در مناطق روستايي نسبت به مناطق شهري، زنان سهم بيش تري از مشاغل وابسته به گردشگري دارند و نيز توسعه­ي گردشگري باعث افزايش فرصت‌هاي شغلي و پايگاه اجتماعي زنان و جوانان شده و با ايجاد فرصت‌هاي استقلال و خود‌كفايي، آنان را در كسب موفقيت‌ها و جايگاه مديريتي و رهبري ياري مي‌رساند و بدين وسيله آن ها انگيزه بيش تري براي ماندن در روستاها پيدا مي­كنند.

بنابراين در يك جمع بندي كلي مي توان گفت يكي از راه‌هاي امن توسعه­ي اقتصادي پايدار و ايجاد اشتغال در تمامي‌كشورها و به ويژه كشورهاي در حال توسعه رشد و توسعه صنعت گردشگري است كه مي‌توان از اين طريق معضل بيكاري را در كشورها را تا حدودي بهبود بخشيد. البته اثرات افزايش اشتغال در بخش گردشگري كشورهاي در حال توسعه مساعدتر از كشورهاي صنعتي است؛ زيرا در كشورهاي در حال توسعه، زمينه و امكانات رشد صنعتي محدود است.

از طرف ديگر سهم بالايي از اشتغال در اين بخش به صورت غير رسمي است و كارفرمايان ترجيح مي‌دهند كه كاركنان را به شكل غيررسمي استخدام كنند. به همين منظور دستمزدها عموماً در اين بخش نسبت به بخش‌هاي ديگر پايين است و جريان شغلي يا تعداد افرادي كه وارد اين بخش مي‌شوند و يا از آن خارج مي‌شوند بسيار بالاست. بنابراين فرصت‌هاي شغلي كه در اين بخش وجود دارد عمدتاً موقتي است كه لازم است در برنامه ريزي ها مورد توجه قرار گيرد و تمهيداتي براي آن انديشيده شود. البته فعاليت‌هاي صنعت گردشگري و رابطه­ي ميزان سرمايه‌گذاري و فرصت‌هاي شغلي كه بر اثر آن فراهم مي‌شود در تمام كشورها و مناطق مختلف يكسان و به يك نسبت نيست؛ بلكه بر اثر عواملي نظير خصوصيات مستقيم اقتصادي و سياسي، خدمات كامپيوتري و فصلي بودن فعاليت و... متفاوت است بنابراين هر چه اهميت اين صنعت در اقتصاد يك كشور بيش تر باشد امنيت و ثبات مشاغل اين صنعت نيز بيش تر خواهد بود.

هم اكنون بسياري از كشورها از جمله كشورهاي اسلامي به اهميت استفاده از اين صنعت پي برده‌اند و به اين صنعت به عنوان صنعتي درآمدزا كه ارزش افزوده بالايي را به دنبال دارد مي‌نگرند. كشورهاي مالزي، تركيه و تونس از جمله كشورهاي اسلامي هستند كه به سرمايه گذاري هاي كلان براي جذب گردشگر در كشورهاي خود اقدام نموده اند و توجه به اين صنعت در اين كشورها موجب ايجاد اشتغال، افزايش درآمد و رفاه عمومي و ارتقاء سطح زندگي مردم به نحو مطلوبي شده است.

به نظر مي رسد توجه به گسترش و توسعه صنعت گردشگري در ايران نيز بتواند به عنوان يكي از راهكارهاي رهايي از اقتصاد تك محصولي و افزايش منابع درآمدي كشور، و همچنين به عنوان راه حلي براي رفع معضل بيكاري مطرح شود و لازم است سياست گذاران، برنامه ريزان و مديران كشور بيش از پيش به اين صنعت توجه نمايند چرا كه سرمايه گذاري در اين صنعت در مقايسه با ساير فعاليت ها و صنايع توسعه اي، مي تواند پيشرفت سريعي را در توسعة مناطق نزديك به جاذبه هاي تاريخي، طبيعي و فرهنگي و رفع معضل بيكاري اين مناطق سبب شود.



 

پايگاه اطلاع‌رساني اشتغال كارجو، كارفرما

صفحه اصلي    تماس با ما     ارسال اطلاعات    درباره ما    پرسش و پاسخ

كليه حقوق مادي و معنوي اين پايگاه متعلق به سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش‌‌آموختگان مي باشد

استفاده از اطلاعات با ذكر منبع بلامانع است