Object reference not set to an instance of an object. نظام جامع اطلاع‌رساني اشتغال

صفحه اصليدرباره ماتماس با مابازگشتوب سرويس

 


تعداد بازديد: 4013                                               
مقاله منبع
نحوه حضور دانشگاههاي ايران در جامعه اطلاعاتي عنوان
نويسنده
1386/05/29 تاريخ

در مقاله حاضر شرايط و پيش‌بايست‌هاي حضور آموزش عالي و دانشگاهها در جامعه اطلاعاتي مورد بررسي قرار گرفته و ضمن تبيين شرايط موجود، راهکارهايي براي مواجهه معقول با فناوري اطلاعات و ارتباطات و حضور دانشگاهها در جامعه اطلاعاتي ارائه شده است.

خلاصه
مجله تدبير -شماره181 مرجع

    چاپ   ارسال براي دوستان
1 2

نحوه حضور دانشگاههاي ايران در جامعه اطلاعاتي


چکيده

توسعه و گسترش فناوري اطلاعات و ارتباطات و کاربرد آن، اثرات عميقي بر ابعاد مختلف زندگي بشر از جمله آموزش داشته است. تأثير اطلاعات و فناوري اطلاعات و ارتباطات هم از جهت ايجاد فرصتهاي طلايي جديد و هم از نظر چالشهاي سازماني قابل مطالعه است. آموزش عالي به عنوان يکي از مهمترين نظامهاي اجتماعي و دانشگاهها به دليل نقش مهمي که در توليد و اشاعه دانش و اطلاعات دارند، از حوزه‌هايي هستند که به شدت تحت تأثير فناوري اطلاعات و ارتباطات قرار گرفته‌اند. از مهمترين پيامدهاي اين امر، مي‌توان به تغييرات بنيادي در نحوه تفکر در مورد نقش دانشگاه، دانشجو، هيئت علمي و يادگيري و ياددهي اشاره کرد. اکنون پس از ورود به هزاره سوم، ضرورت هم‌سويي و تعامل سازنده با تغييرات و توسعه مبتني بر دانش، بيش از پيش احساس مي‌شود و لازم است شرايط را براي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات و حضور مؤثر در جامعه اطلاعاتي آماده کنيم. در مقاله حاضر شرايط و پيش‌بايست‌هاي حضور آموزش عالي و دانشگاهها در جامعه اطلاعاتي مورد بررسي قرار گرفته و ضمن تبيين شرايط موجود، راهکارهايي براي مواجهه معقول با فناوري اطلاعات و ارتباطات و حضور دانشگاهها در جامعه اطلاعاتي ارائه شده است.

مقدمه

روند تحولات آموزش عالي در دو دهه اخير وابسته به افزايش تقاضاي ورود به آموزش عالي، توسعه فناوريهاي ارتباطي، ضرورت توسعه منابع انساني، تغييرات سريع فناوري، انباشت دانش و اطلاعات و دگرگونيهاي اجتماعي بوده و منجر به بروز چالشهاي جدي و تغيير در نقش دانشگاه و آموزش عالي در هزاره جديد شده است. دگرگونيهاي شگرف آموزش عالي و حرکت آن به سوي همگاني شدن و تأويلهاي ناشي از نياز عمومي به آموزش عالي، ديدگاه جديدي در توسعة آموزش عالي پديد آورده است که تحت تأثير انقلاب اطلاعات و پارادايم فناوري اطلاعات، منجر به افزوده‌شدن وجهي جديد به منشور آموزش عالي شده است که توسعة اطلاعاتي نظام آموزش عالي از ضروريات آن است. (منتظر، 1383)

در رويکرد جديد به آموزش عالي، دانش، محور تمامي فعاليتهاست و سرمايه‌هاي انساني نسبت به منابع طبيعي و مالي از اهميت ويژه‌اي برخوردارند؛ به گونه‌اي که در اين نظام فکري، نقش دانش، اطلاعات، نوآوري، خلاقيت، نظم و مديريت به عنوان منابع حقيقي ايجاد ارزشهاي اقتصادي و اجتماعي به رسميت شناخته مي‌شود. اين امر، مسئوليت سنگين‌تري را بر دوش دانشگاهها و مراکز علمي و تحقيقاتي قرار داده است، به صورتي که نياز به ايجاد تحولات فکري در مديريت و بازنگري در دورنماي ماموريتها و راهبردهاي نظام آموزش عالي به يک ضرورت اساسي تبديل شده است. "جهاني شدن و توسعه ارتباطات و تبادل اطلاعات مي‌تواند فرايند انتقال اطلاعات و دانش را تسهيل کند و دانشگاهها را در ايفاي نقش اثرگذار بر توسعه و ورود به جامعه جهاني ياري دهد." (مليتوا، 2005)

آموزش عالي در جامعه اطلاعاتي

بسياري از انديشمندان و صاحب‌نظران علوم اجتماعي بر اين باورند که ترکيب و همگرايي فناوريهاي نوين ارتباطي و تجديد ساختار نظام سرمايه‌داري در دهه‌هاي اخير سبب گشايش مرحله تازه‌اي در جوامع بشري شده است, مرحله‌اي که با اصطلاحاتي نظير جامعه فراصنعتي (بل), جامعه‌ شبکه‌اي (کاستلز) و جامعه اطلاعاتي توصيف شده است. جامعه اطلاعاتي يک جامعه چند وجهي است که در آن تمام لايه‌بنديها و سطوح، نيازمند اطلاعات هستند. اصطلاح جامعه اطلاعاتي، بازگو کننده توسعه تکنولوژي‌هاي نوين و تجديد سازمان جامعه پيرامون جريان اطلاعات است. "اين واژه و مفاهيم شبيه آن, جامعه‌اي را توصيف مي‌کند که در آن براي توليد انواع کالاها و خدمات بستگي زيادي به کاربرد فناوري اطلاعات وجود دارد." (بهشتي، 1380)
شايد بتوان گفت مهم‌ترين عنصر در تحقق جامعه اطلاعاتي دانايي و مديريت مبتني بر دانايي است. نهاد آموزش عالي به عنوان يکي از ارکان اثرگذار در جامعه همواره جايگاهي رفيع در توسعه دانايي و تعيين سير حرکت بشر داشته است. شکي وجود ندارد که دانشگاهها در سير تحول از جامعه صنعتي به جامعه اطلاعاتي نقش تعيين کننده داشته‌اند. نقش آموزش عالي در جامعه اطلاعاتي از دو بعد قابل بررسي است:

_ نقشي که دانشگاهها در تحولات اين بخش داشته اند؛
_ تأثيرات جامعه اطلاعاتي بر آموزش عالي.

در اينجا ما بيشتر بر بعد دوم تأکيد مي‌کنيم و در ادامه با توجه به شاخصهاي بالا تأملي بر حضور دانشگاهها در جامعه اطلاعات خواهيم داشت. اگر بخواهيم با توجه به شاخصهاي بالا وضعيت آموزش عالي و دانشگاهها را در جامعه اطلاعاتي محک بزنيم، شايد لازم باشد يک تحقيق جامع را انجام دهيم. پس با توجه به گستردگي شاخصهاي فوق و ضرورت تعمق در مؤلفه‌هاي جامعه اطلاعاتي در آموزش عالي در مقاله حاضر وضعيت دانشگاههاي کشور در شاخصهاي اول، سوم و ششم مورد بررسي قرار گرفته است.

فناوري اطلاعات و ارتباطات و آموزش عالي(نگاهي به شرايط موجود)‌

فناوري اطلاعات و ارتباطات عبارت است از مجموعه‌اي متفاوت از ابزارها و منابع فناوري که براي برقراري ارتباط, ‌ايجاد، انتشار، ذخيره کردن و مديريت اطلاعات به‌کار مي‌رود و علاوه بر محوريت دانش و اطلاعات، بر نقش «ارتباطات» و وسائل ارتباطي به عنوان عامل و ابزار انتقال دهنده اطلاعات و برقراري رابطه بين دو بخش اطلاعات و فناوري توجه ويژه دارد.

حضور فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش عالي در واقع براي "يادگيري انعطاف‌پذير" است. فناوري اطلاعات و ارتباطات مفهومي است که دلالت بر روابط متفاوت بين مؤسسات، اعضاي هيئت علمي و دانشجويان دارد. با حضور فناوري اطلاعات و ارتباطات اعضاي هيئت علمي بايد تغييرات اساسي در نگرشهايشان نسبت به آموزش و تدريس به عنوان ابزار انتقال اطلاعات ايجاد کنند. (رمزدن، 1997/ ترجمه نوه‌ابراهيم، 1380، ص 24)

براي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش عالي سه مرحله را بايد مد نظر داشت: انتخاب فناوري اطلاعات و ارتباطات، تطبيق با شرايط موجود و اعمال تغيير با کمک فناوري اطلاعات و ارتباطات. (نيوانگ، 2006، ص 2) در ايران سه مرحله بالا ابتدا در يک حالت شک وترديد، گرايش و سپس به خدمت گرفتن يکباره قرار دارد. در بخش آموزش عالي در يک دهه گذشته دانشگاهها تلاش فراواني براي تطبيق خود با شرايط روز جامعه جهاني آغاز کرده‌اند. منتظر(1383) در يک بررسي بر اساس شاخصها ونشانگرهاي ارائه شده ازسوي يونسکو تعدادي از مهمترين دانشگاههاي کشور شامل دانشگاههاي: اراک، الزهرا (س)، مازندران، پيام نور، تربيت مدرس، تهران، صنعتي اصفهان، صنعتي اميرکبير، صنعتي شريف، شهيد چمران اهواز و علم وصنعت ايران را در به خدمت گرفتن فناوري اطلاعات و ارتباطات مورد بررسي قرار داده که وضع دانشگاهها اينچنين تصوير شده است:

  • نبود سياست استفاده از فناوري اطلاعات درآموزش عالي
  • نبود طرح جامع توسعة فناوري اطلاعات درآموزش عالي
  • نبود طرح تخصيص بودجة کافي براي توسعة فناوري اطلاعات در آموزش عالي
  • نبود مسئول پياده سازي طرح جامع توسعة فناوري اطلاعات درآموزش عالي
  • نبود مکانيزم نظارت و ارزيابي براي اجراي طرح جامع توسعه فناوري اطلاعات در آموزش عالي
  • کم بودن تعداد کامپيوتر موجود به ازاي هر صد دانشجو. تهران: 20 دستگاه، شهرستانها: 8 دستگاه
  • پايين بودن تعداد کامپيوترهاي آموزشي
  • کم بودن پهناي باند و ...

همانطور که مشاهده مي‌شود استفاده از فناوري اطلاعات در دانشگاههاي کشور بر مبناي برنامه دقيقي استوار نيست و مشکلاتي گريبان‌گير آنهاست که در بسياري از کشورها سالهاست برطرف شده است و اين امر باعث استفاده‌نکردن از ظرفيت‌هاي ICT و بدگماني نسبت به اينکه فناوري مي‌تواند بسياري از روندهاي جاري را با سرعت بسيار بيشتر انجام دهد، شده است. البته در بخش آموزش عالي فعاليتهاي متنوعي براي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات انجام شده که عبارت است از:

توسعه شبکه علمي کشور: طرح اوليه شبکه گسترده و اختصاصي دانشگاهها با هدف ايجاد شبکه ارتباطي و اطلاع رساني اختصاصي بين دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي به منظور توسعه فناوري اطلاعات به عنوان يکي از ابزارهاي ضروري سرعت بخشيدن و نظام‌مند کردن جريان اطلاعات علمي و عامل موثر بر توسعه همه‌جانبه دانش و فناوري در سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران پايه ريزي شد، در سال 1377 مراحل اجرايي آن آغاز و نهايتا در آذر ماه 1379 يکي از گسترده ترين شبکه هاي WAN کشور با زير ساخت مستقل مخابراتي و اتصال بيش از100 مرکز آموزشي و دانشگاهي افتتاح شد. محورهاي اصلي اين طرح عبارتند از:

_ ايجاد و توسعه زيرساخت انتقال اطلاعات (اينترانت) گسترده در سطح کشور بين دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي به منظور ايجاد شبکه علمي کشور؛
_ مديريت و ارائه محتوا روي شبکه علمي از طريق ايجاد زير ساخت ملي، ساماندهي و تسهيل دسترسي به منابع علمي موجود در کتابخانه ها و مراکز اسناد ( اعم از نشريات الکترونيک، کتب، پايان نامه‌ها و ساير منابع‌)، ارتقاي کيفيت جستجو، تنوع خدمات و افزايش بهره برداري؛
_ توسعه همکاريهاي بين المللي براي تقويت زمينه هاي آموزشي و پژوهشي غير حضوري و از راه دور؛
_ دسترسي به اينترنت و خدمات شبکه‌اي براي کاربران دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي(سازمان پژوهشهاي علمي وصنعتي ايران، 1384).
فعاليتهاي ديگري زير نظر دفتر امور رايانه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري انجام شده است که عبارتند از:
_ ايجاد شبکه ارتباطي و اطلاع رساني اختصاصي بين دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي به منظور توسعه فناوري اطلاعات به عنوان يکي از ابزارهاي ضروري سرعت بخشيدن و نظام‌مند کردن جريان اطلاعات علمي و عامل موثر بر توسعه همه جانبه دانش و فناوري؛
_ ايجاد و يکپارچه سازي سيستم اطلاعات مديريت آموزشي دانشگاهها و مراکز پژوهشي و نظارت بر آنها؛
_ پياده سازي سيستم‌هاي خودکار سازي اداري - مالي و پشتيباني در دانشگاهها و مراکز پژوهشي و نظارت بر آنها ؛
_ تجهيز رايانه‌اي دانشگاهها و مراکز پژوهشي؛
_ توزيع رايانه بين دانشگاهها و مراکز پژوهشي؛
_ نصب و راه اندازي سيستم‌هاي اتوماسيون اداري و مالي؛
_ نصب و راه اندازي سيستم مديريت امور آموزشي.

1 2


حركت به چپ
حركت به راست


بازديد کننده گرامي: با توجه به وظيفه پورتال اشتغال در خصوص اطلاع‌رساني جامع در حوزه‌هاي مختلف مرتبط با اشتغال، مسئولين اين پايگاه اطلاع‌رساني آمادگي دريافت مطالب شما شامل؛ مقالات، گزارش‌ها، کتب،و آدرس ساير پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني مرتبط جهت ارزيابي و ارائه آن با حفظ حقوق مالکيت معنوي مربوطه بر روي سايت پورتال اشتغال را دارند. در صورت تمايل اطلاعات خود را ارسال نماييد.


 

پايگاه اطلاع‌رساني اشتغال كارجو، كارفرما

صفحه اصلي    تماس با ما     ارسال اطلاعات    درباره ما    پرسش و پاسخ

كليه حقوق مادي و معنوي اين پايگاه متعلق به سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش‌‌آموختگان مي باشد

استفاده از اطلاعات با ذكر منبع بلامانع است