Object reference not set to an instance of an object. نظام جامع اطلاع‌رساني اشتغال

صفحه اصليدرباره ماتماس با مابازگشتوب سرويس

 


تعداد بازديد: 5535                                               
گفتگو با رئيس سازمان توسعه تجارت‌
گفت و گو منبع
گفتگو با رئيس سازمان توسعه تجارت‌ عنوان
سيما رادمنش نويسنده
1387/06/03 تاريخ

افزايش بي‌سابقه صادرات غيرنفتي از نقاط مثبتي است كه دولت نهم با تبليغات و از تريبون‌هاي مختلف آن را اعلام مي‌كند. براي بررسي بيشتر اين مساله با مهدي غضنفري، معاون وزير بازرگاني و رئيس سازمان توسعه تجارت كشور گفتگو كرده‌ايم

خلاصه
روزنامه جام جم 2362 مرجع

    چاپ   ارسال براي دوستان

افزايش بي‌سابقه صادرات غيرنفتي از نقاط مثبتي است كه دولت نهم با تبليغات و از تريبون‌هاي مختلف آن را اعلام مي‌كند. از حق هم نگذريم، بايد اذعان كرد حجم و ارزش آنچه كه تحت عنوان صادرات غيرنفتي قيد مي‌شود، در 3 سال اخير رشد قابل ملاحظه‌اي را به خود ديده است و از اين منظر بايد به دولت تبريك گفت، اما آنچه بيشتر محل مناقشه قرار مي‌گيرد، تركيب صادرات غيرنفتي است؛ در واقع مساله اصلي همان دعواي قديمي نفتي بودن صادرات غيرنفتي است؛ به طوري كه اگر آمار محصولاتي كه منشا نفتي دارند از صادرات غيرنفتي كم‌ كنيم، رقم باقي مانده چندان قابل اعتنا نيست. براي بررسي بيشتر اين مساله با مهدي غضنفري، معاون وزير بازرگاني و رئيس سازمان توسعه تجارت كشور گفتگو كرده‌ايم.

در سند چشم‌انداز 20 ساله كشور قرار است ما كشور اول منطقه باشيم از نظر اقتصادي با توجه به اين كه چند سالي از زمان ابلاغ اين سند مي‌گذرد، سهم ايران از صادرات غيرنفتي منطقه چقدر است و ما در چه رتبه‌اي قرار داريم؟

در بين كشورهاي منطقه تركيه، عربستان و امارات جلوتر از ما هستند.

آيا اين رتبه با احتساب صادرات نفتي است يا غيرنفتي؟

شامل هر دو است.

آيا رقمي از ميزان صادرات غيرنفتي اين كشورها و مقايسه آن با صادرات كشورمان داريد؟

بايد استخراج كنيم، اما آنچه مسلم است، اگر آهنگ شتابان صادرات غيرنفتي را دنبال نكنيم، قاعدتا در چشم‌انداز 1404 جايگاه مناسبي نخواهيم داشت.

از حدود 21 ميليارد دلار صادرات غيرنفتي سال گذشته سهم صادرات محصولات پتروشيمي و ميعانات گازي چقدر بوده است؟

از 21 ميليارد دلار صادرات غيرنفتي سال گذشته، 8/5 ميليارد دلار آن ميعانات گازي بوده و باقي آن يعني حدود 15 ميليارد دلار ديگر محصولات صادر شده بود.

از 15 ميليارد دلار صادرات غيرنفتي انجام شده بدون احتساب ميعانات گازي، سهم ارزشي صادرات محصولات پتروشيمي چقدر بوده است؟

فكر كنم حدود 4 ميليارد دلار.

بنابراين حدود 10 ميليارد دلار از صادرات غيرنفتي به صدور ميعانات گازي و محصولات پتروشيمي برمي‌گردد.

بله.

با توجه به نظر برخي كارشناسان و همچنين بررسي‌هاي انجام شده از سوي مركز پژوهش‌هاي مجلس، ميعانات گازي و محصولات پتروشيمي نبايد جزو صادرات غيرنفتي محسوب شود و مي‌توان گفت رشد صادرات غيرنفتي كه بخش قابل‌توجهي از آن ميعانات گازي و محصولات پتروشيمي است، نمي‌تواند افتخارآميز باشد.

البته ناگفته نماند وقتي ما ميعانات گازي را از صادرات غيرنفتي كم و رشد را محاسبه مي‌كنيم، در 3 ماه نخست امسال 36 درصد رشد نشان مي‌دهد.

البته ممكن است بخشي از اين رشد نيز ناشي از افزايش قيمت‌هاي جهاني باشد.

بله درست است. بخشي ناشي از افزايش قيمت‌هاي جهاني است، به طوري كه هر كيلو كالا را در 4 ماه نخست سال گذشته 43 سنت و امسال 55 سنت فروختيم. اما همه افزايش صادرات غيرنفتي ناشي از افزايش رشد قيمت‌هاي جهاني نيست؛ چون وزن كالاهاي صادراتي نيز افزايش يافته و نمي‌توانيم بگوييم ناشي از رشد قيمت كالاهاست، چون كالاي بيشتري از كشور خارج شده است و در 4 ماهه نخست امسال 11 هزار تن كالا صادر شده، در حالي كه در سال گذشته در همين مدت 10 هزار تن كالا صادر شده كه در حجم صادرات 6/8 درصد رشد نشان مي‌دهد.

بيشتر در چه نوع محصولاتي حجم صادرات افزايش يافته است؟

نمي‌توان دقيق گفت. چون در گروه‌هاي مختلف ازجمله محصولات صنعتي، كشاورزي و پتروشيمي متفاوت است. برخي كالاها وزنشان افزايش و ارزششان كاهش يافته است يا بالعكس و يكي از مشكلات ما در اين باره كدهاي كالايي است، درباره برخي كدهاي كالا كارشناسان ما و دستگاه‌هاي مختلف اختلاف‌نظر دارند. به عنوان مثال، ممكن است دستگاهي بگويد كالايي جزو پتروشيمي است و دستگاهي بگويد معدني است يا در مورد صنايع تبديلي، ممكن است بخش صنعت و بخش كشاورزي با هم اختلاف‌نظر داشته باشند و هر بخش بگويد كدش را به ما بدهيد. مثلا در كمپوت، هم كشاورزي نقش دارد و هم صنعت و يك نوع اختلاف‌نظر وجود دارد و گاه اين كدها با هم اختلاط پيدا مي‌كند ابتدا بايد اين اختلاف‌نظرها را رفع كنيم تا مقايسه‌ها با سال قبل معنا پيدا كند. اگر اشخاص هر سال كدها را به دلخواه جابه‌جا كنند، مقايسه معنا ندارد؛ چراكه ممكن است دستگاهي وقتي مي‌بيند كدي با كاهش صادرات مواجه است آن را حذف كند و كدي را كه با افزايش مواجه بوده در مجموعه بگذارد و بگويد صادراتم افزايش يافته است. ما براي حل اين مشكل جزوه‌اي تهيه كرده‌ايم و تمامي كدهايي را كه ترديد داشتيم كه جزو پتروشيمي هستند يا معدن يا صنعت، آماده و به جمعي از متخصصان دستگاه‌هاي مختلف ارائه كرده‌ايم و يك هفته فرصت داديم تا هر كدي را كه فكر مي‌كنند مثلا مربوط به پتروشيمي است، نگه دارند و هر كدي را كه فكر مي‌كنند مربوط به معدن و صنعت است، خط بزنند. در صورت نهايي شدن اين كدها آن را به گمركات خواهيم داد تا براساس آن عمل كنند تا اختلاطي به وجود نيايد.

برگرديم به انتقاد كارشناسان و نظر مركز پژوهش‌هاي بازرگاني... .

در جلسه‌اي كه سال 80 يا 81 در دولت هشتم برگزار شد، تصميم گرفته شد كه چه كدهايي را صادرات غيرنفتي بدانند و چه كدهايي را صادرات نفتي. در همان جلسه ميعانات گازي كه به وسيله شركت ملي نفت صادر مي‌شد جزو نفت به حساب آمد و باقي صادرات آن را جزو صادرات غيرنفتي لحاظ كردند. اين توافقي بود كه براساس آن آمارها منتشر شده است؛ اما به دليل ترديدهايي كه درخصوص ميعانات گازي وجود داشت كه آيا جزو صادرات غيرنفتي محسوب شود يا خير، شروع كرديم به ارائه آمار به 2 شكل؛ با احتساب ميعانات گازي و بدون احتساب آن تا مردم و محققاني كه مي‌خواهند آمار شفاف پيش رويشان باشد، بتوانند به آن دسترسي داشته باشند.

اما در خبرها وقتي شما رقم صادرات غيرنفتي را اعلام مي‌كنيد، يك رقم كلي مي‌دهيد كه ميعانات گازي و محصولات پتروشيمي نيز درون آن است.

از سال گذشته طبق مصوبه‌اي كه داشتيم، آمار به 2 شكل ارائه مي‌شود؛ هم با ميعانات گازي و هم بدون ميعانات گازي. بنابراين اولين ترديد را ايجاد كرديم و گفتيم عده‌اي ميعانات گازي را جزو صادرات غيرنفتي نمي‌دانند، آمار تفكيكي نيز بدهيم. به دنبال آن هستيم كه پس از روشن شدن تكليف كد برخي محصولات كه در آن جزوه آمده است، تكليف ميعانات گازي نيز مشخص شود؛ چراكه در اين مورد نيز مشكل وجود دارد. ما با تعدادي محصولات پالايشگاهي مواجهيم و اين ترديد وجود دارد كه آيا جزو صادرات غيرنفتي است يا خير. به هر حال، ميعانات گازي نيز از پالايشگاه بيرون مي‌آيند و كار روي آنها انجام مي‌شود.

شما چه فكر مي‌كنيد. آيا بايد جزو صادرات غيرنفتي باشد يا خير؟

معتقدم بايد آمارها را به صورت خانواده بدهيم، يعني بگوييم خانواده صنعت، خانواده كشاورزي و خانواده محصولات پالايشگاهي. براي اين كه معتقدم ما از فضاي نفت يكباره به فضاي غيرنفتي نمي‌آييم و با يك طيف سر و كار داريم و بايد اين انعطاف وجود داشته باشد و مخاطب بداند با يك طيف سر و كار دارد. درست است كه محصولات پتروشيمي و ميعانات گازي پايه‌اش نفتي است، اما اينها واقعا صادرات غيرنفتي است و مستقيم از چاه بيرون نمي‌كشيم كه بفروشيم.

درست است كه روي آن كار مي‌شود، اما باز به نوعي خام‌فروشي است؟

به نظر شما كجا بايد ايستاد، بعد از 2 تا كار، 3 تا كار يا 4 تا كار؟

به نظر من بايد ارزش افزوده بيشتري ايجاد كند.

بنابراين سنگي كه به صورت كوپه صادر مي‌كنيم چه؟ آيا صادرات غيرنفتي است؟

غيرنفتي است، اما به هر حال آن هم اشتباه است و مي‌توان ارزش افزوده بيشتر از اين ايجاد كرد.

من هم موافقم ميعانات گازي كار كمتري رويش انجام و ارزش افزوده كمتري ايجاد شده، اما مشكل اين است كه تا اسم ميعانات گازي يا محصولات پتروشيمي به ميان مي‌آيد، مي‌گويند پايه نفتي است. مي‌خواهم بگويم پايه نفتي و صادرات غيرنفتي در ذهن‌ها به هم آميخته است؛ در حالي كه اينها با هم فرق دارند. مطلبي كه شما مي‌گوييد درست است. هر قدر تعداد فرآيندها روي اين محصولات بيشتر باشد، از نفت بيشتر دور مي‌شويم، اما ممكن است باز هم پايه نفتي باشد و 10 تا فرآيند هم رويش انجام شود. ما درباره صادرات غيرنفتي مي‌گوييم هر چيزي كه نفت و گاز نباشد، غيرنفتي است. اما با اين تعريف نمي‌خواهم آمار صادرات غيرنفتي خودم را بالا ببرم، اما روي خيلي از محصولات غيرنفتي كه الان صادر مي‌شود، فرآيند كمي صورت مي‌گيرد. بنابراين از اينجا به بعد بايد بگوييم با ارزش افزوده و بدون ارزش افزوده.

براي طبقه‌بندي آمار صادرات آيا مدل خاصي را پيشنهاد مي‌كنيد؟

مي‌توانيم 3 تقسيم‌بندي داشته باشيم. محصولات نفتي (نفت خام، گاز)‌، محصولاتي كه فرآورده‌هاي پالايشگاهي هستند (مثل ميعانات گازي)‌ و محصولات غيرنفتي. تقسيم‌بندي ديگري نيز هست كه داريم رويش كار مي‌كنيم؛ محصولات نفتي كه شامل نفت خام و گاز هستند و محصولات غيرنفتي كه غير از اين دو هستند. در بخش محصولات غيرنفتي مي‌توانيم 3 تقسيم‌بندي داشته باشيم؛ ارزش افزوده كم، ارزش افزوده متوسط و ارزش افزوده زياد. در اين زمينه مي‌‌توانيم 3 گونه آمار به جامعه ارائه كنيم تا مردم درباره كالاهايي كه با ارزش افزوده كم صادر كرديم از ما طلبكار شوند؛ مثل ميعانات گازي، سنگ معدن، محصولات كشاورزي و... .

در واقع نگراني شما، مجلس و مردم اين نيست كه چرا اسم اين محصولات را گذاشتيم غيرنفتي، بلكه بحث ارزش افزوده است و نبايد با واژه‌ها دعوا كنيم.

تعاريف و تقسيم‌بندي جهاني از محصولات صادراتي چيست؟

تعاريف جهاني را خيلي دنبال كرديم. در كشورهاي دنيا نفتي و غيرنفتي ندارند و آمار صادرات را با هم اعلام مي‌كنند. كشورهايي هستند كه اصلا نفت ندارند، اما بايد بگويم سازمان توسعه تجارت در مقابل انتقادهايي كه در روزنامه‌ها و مركز پژوهش‌هاي مجلس مطرح مي‌شود، بي‌تفاوت نيست و اگر درصدد پاسخگويي برنيامديم به اين علت است كه نمي‌خواهيم يك بحث غيرآماده را مطرح كنيم و آنچه در آمار اعلام مي‌شود، براساس صورتجلسه سال‌هاي 80 و 81 است كه به آن اشاره شد. از سال گذشته شروع به ارائه آمار تفكيكي كرديم و در حال حاضر نيز دنبال صورتجلسه جديدي هستيم كه اگر موافقت دستگاه‌ها را بگيريم، اين مشكل را به گونه‌‌‌اي كه معقول باشد حل خواهيم كرد كه البته فقط ميعانات گازي نيست بلكه شانزده هفده محصول است كه خروجي پالايشگاهي هستند كه طيفشان به نفت نزديك است مثل قير و يك بحث جدي در اين زمينه وجود دارد كه اگر جزو محصولات غيرنفتي محسوب نشوند، بايد ماليات بدهند و با كار كارشناسي كه آغاز شده اين محصولات در حال بررسي‌‌اند تا مشخص شود آيا نفتي هستند يا غيرنفتي.

سال‌هاست كه مسوولان در هر دوره‌اي از لزوم رشد صادرات غير نفتي، توسعه بازارهاي صادراتي، بهبود كيفيت بسته‌بندي و... صحبت مي‌كنند و وعده‌هاي بسياري مي‌دهند، ولي وقتي روند صادرات غيرنفتي را بررسي مي‌كنيم حركت بسيار كند است و در جاهايي احساس مي‌شود كه در جا مي‌زنيم. به عقيده شما دليل اين كندي چيست؟

من هم مثل شما سختگيرانه صحبت مي‌كنم،‌ اما لازم است كه مقداري اميد هم در آن ببينيم. نكته‌اي كه بايد به آن توجه داشته باشيم اين است كه وقتي هدفي را تعيين و به سمت آن حركت مي‌كنيم، رقيباني نيز وجود دارند. وقتي رقيب مي‌دود شما هم بايد بدوي. شايد يك زماني شما هدفت اين بوده كه محصولت را با بسته‌بندي صادر كني.

وقتي با بسته‌بندي صادر كردي، مي‌گويي به هدفم رسيدم، اما در صادرات غير نفتي اين طور نيست. وقتي شما با بسته‌بندي صادر مي‌كني، رقيب شما با بسته‌بندي بهتري صادر مي‌‌كند، پس ممكن است شما بازار را از دست بدهي.

چرا نگاهمان بلند‌مدت نيست كه با پيش‌بيني حركت رقيب گام برداريم؟

يكي‌يكي بايد مسائل را باز كنيم و نگوييم كاري نشده است و همه آمدند و گفتند و رفتند.

به هر حال وقتي 3 قلم مهم كالاهاي غيرنفتي مثل فرش، پسته و زعفران را بررسي مي‌كنيم، مي‌بينيم شرايط خوبي نداريم و بسياري از اين محصولات به صورت فله صادر مي‌شوند؟

يك نقطه وجود ندارد كه بگوييم سازمان توسعه تجارت به آن نقطه و هدفش رسيده است. به عبارتي قله دماوندي وجود ندارد كه اگر به قله رسيديم بگوييم برنده شديم. در واقع يك جاده است كه ما و رقبا در آن در حال حركتيم و هر كس سرعتش بيشتر باشد، جلوتر است. ممكن است ما يكي دو ماه جلو بزنيم و بازار را به دست بگيريم و آنها يك تكنيك به خرج دهند و بازار را از دست ما خارج كنند و بايد به اين نكته توجه كنيم كه هميشه يك رقابت مستمر وجود دارد. حالا يكي‌يكي مي‌آييم سراغ روش‌‌ها. يكي از روش‌هايي كه سازمان توسعه تجارت به كار مي‌گيرد سياست‌هاي تشويقي است و مي‌گوييم اگر صادرات شما ارزش افزوده بيشتري داشته باشد 3 درصد جايزه مي‌گيريد و اگر ارزش افزوده نداشته باشد، جايزه نمي‌گيريد يا اگر محصولي را با بسته‌بندي كوچك صادر كرديد جايزه مي‌گيريد و اگر محصولي را به صورت فله فروختيد. اصلا جايزه نمي‌گيريد.

در حال حاضر به دنبال مصوبه‌اي در كميسيون اقتصاد هستيم كه براساس آن اگر زعفران از 30 گرم بالاتر صادر شود بايد عوارض بدهد و جريمه شود. براي آن كه ما در سال‌‌هاي گذشته ظرفيت خوبي در بسته‌بندي ايجاد كرديم و اين گام‌ها برداشته شده و الان بايد با اصلاح سياست‌ها صادر‌كنندگان را تشويق كنيم كه از اين ظرفيت‌ها استفاده كنند تا ارزش افزوده بيشتري در محصولات صادراتي ايجاد شود. بحث اخذ عوارض و جريمه، يك سياستگذاري است كه در كميسيون اقتصاد از آن دفاع كرديم و آنها نيز پذيرفتند و در صورت تصويب آن،‌ هر كس با بسته بالاتر از 30 گرم زعفران صادر كند جريمه و هر كس با بسته‌هاي كوچك‌تر از 30 گرم صادر كند، جايزه صادراتي مي‌گيرد و اگر با يك گرم بسته‌بندي صادر كند 10 درصد جايزه صادراتي مي‌‌دهيم.

ممكن است افرادي دست به قاچاق بزنند و از مجاري غيررسمي محصول را خارج كنند؟

در مورد مواد غذايي قاچاق آن دردسر دارد براي آن كه كشورهاي اروپايي بايد از مبدا و منشاء كالا مطمئن باشند و سوپرماركتي كه مي‌خواهد آن را استفاده كند اگر از مرجع آن مطمئن نباشد آن محصول را در قفسه قرار نمي‌دهد.

بنابراين محصولاتي كه درحال حاضر به صورت فله خارج مي‌شوند، خروجشان قانونمند است؟

بله. الان قانونمند خارج مي‌شود، ولي در آينده صدور فله‌اي عوارض دارد كه در كنار سياست‌هاي تشويقي براي صدور بسته‌بندي شده به اجرا در خواهد آمد.

چرا گرايش به خريد و صدور فله‌اي وجود دارد؟

يك مثال مي‌زنم. وقتي عده‌اي از اسپانيا با جيب‌هاي پرپول وارد مي‌شوند و هنوز هم فصل برداشت نشده موفق مي‌شوند از كشاورزان ما كه نيازمند پول هستند سلف خري كنند بنابراين كشاورز هم به صورت فله محصولش را به اين افراد مي‌فروشد.

چرا حمايت‌ها ضعيف است كه كشاورز به فروش محصول خود به اين‌گونه افراد علاقه نشان مي‌دهد؟

تسهيلات بانكي با كارمزد پايين بايد به كمك سياست‌هاي ما بيايد، اما ما نمي‌توانيم بانك‌ها را مقيد كنيم كه وام بدهند. به هر حال براي توسعه صادرات يك مجموعه از سيستم‌هاي خدماتي مثل سيستم حمل و نقل، سردخانه، حمل بار هوايي، بسته‌بندي و... بايد وجود داشته باشد تا صادرات توسعه پيدا كند و اگر در هر يك از اين بخش‌ها ضعيف باشيم حركتمان با مشكل روبه‌رو مي‌شود.

براي همين كارهايي را طي دو سه سال در سازمان توسعه تجارت آغاز كرديم و كمك مي‌كنيم پايانه‌ها ساخته شود و پايانه‌ها جاهايي هستند كه تجهيزات لازم در آن جمع است تا صادركننده بتواند كالايش را صادر كند. من مي‌خواهم نگاه شما را از نگاه نقطه‌اي به سيستمي متوجه كنم تا ببينيد چه تعداد از سيستم‌ها بايد در كنار هم خوب كار كنند تا بتوانيم صادرات داشته باشيم.

در مورد نگاه سيستمي اين مسوولان و تصميم‌گيران هستند كه بايد چنين نگاهي داشته باشند،‌ اما با وجود تاكيدي كه در هر دوره بر اين نگاه سيستمي شده، هنوز كار زيادي انجام نشده است؟

كارهاي نقطه‌اي بسياري انجام شده، مثلا ما در سازمان توسعه تجارت يك نمايشگاه دائمي بسته‌بندي افتتاح كرديم. وقتي شما وارد اين نمايشگاه مي‌شويد تمام نمونه‌هاي بسته‌بندي كالاهاي داخلي و خارجي را مشاهده مي‌كنيد.

اين كار را ما انجام داديم و قبلا نبوده است و اين‌گونه نيست كه هيچ كاري انجام نشده باشد. به هر حال هر يك از اربابان صنعت و صادركنندگان اگر طرحي بخواهند و نياز به بسته‌بندي مناسب براي محصولات خود داشته باشند مي‌‌توانند از متخصصان بسته‌بندي كمك بگيرند؛ بنابراين شروع كرديم سوراخ‌هايي را كه در اين سيستم و مجموعه وجود داشت، پر كنيم.

چقدر موفق شديد صادرات فله را به سمت بسته‌بندي گرايش بدهيد؟

تعيين درصد خيلي سخت است.

به هر حال خروجي را داريد كه چقدر فله صادر شده است؟

بخشي از صادرات بايد به صورت فله هم باشد، چرا كه بسياري از كارخانه‌هاي مواد غذايي كه در محصولات خود از پسته استفاده مي‌كنند خريدشان به صورت فله است.

اما همان‌طور كه مي‌دانيم بخشي از زعفران ما به صورت فله صادر و با بسته‌بندي اسپانيا در قفسه‌ها قرار مي‌گيرد؟

مي‌‌خواهم همين الان خبر خوشي را اعلام كنم كه در حال حاضر در بسياري از قفسه‌هاي سوپرماركت‌هاي اسپانيا زعفران بسته‌بندي شده ايران هم در كنار زعفران بسته‌بندي شده اسپانيا وجود دارد و ما توانستيم با همت بخش‌خصوصي اين كار را انجام دهيم و اين رخدادي است كه اگر 2 سال پيش از من مي‌پرسيديد مي‌گفتم نه اين كار را نكرديم.

در مورد فرش چه‌طور؟‌ به نظر مي‌رسد هنوز در مورد ثبت مالكيت خصوصي طرح‌ها اقدامي صورت نگرفته است؟

براي اطلاع دقيق‌تر بايد با مسوولان شركت سهامي فرش و سازمان‌هاي متولي صحبت كنيد.

به هر حال شما رئيس سازمان توسعه تجارت هستيد و بايد در اين زمينه نيز تلاش‌هايي كرده باشيد؟

ما به دوستان گفتيم در هر تلاشي كه براي ثبت مالكيت معنوي طرح‌هاي ايراني انجام دهند كمكشان مي‌كنيم، حتي در هزينه‌هايش.

ولي به نظر مي‌رسد در اين سال‌ها فقط حرف زده شده و كاري نشده است؟

دوستان ما در شركت‌ سهامي فرش اعلام مي‌كنند كه اگر طرح‌هاي ايراني را ثبت هم بكنيم بالاخره چين، تركيه، پاكستان هر يك مي‌‌توانند با تغيير جهت يكي از گل‌‌ها آن را كپي و به نام خود ثبت كنند و از آنجا كه تنوع رنگ، گل و طرح در فرش‌هاي ايراني بسيار است، ثبت آنها كار مشكلي به نظر مي‌رسد.

بنابراين با اين صحبت‌ها به نظر مي‌رسد كار را منتفي شده مي‌دانيد؟

نه اصلا. به هر حال بايد يك ابتكاري به خرج بدهيم.

وقتي همه رفتند و بازار را گرفتند چه سودي دارد؟

من متوجه هستم كه شما سرعت عمل مي‌خواهيد. به هر حال به سازمان‌هاي متولي فرش پيشنهاد كرده‌ايم كه با سازمان‌هاي بين‌المللي ثبت‌كننده مشورت كنند تا براي ثبت ميراث فرهنگي و ملي‌مان راهكاري پيشنهاد شود. ظاهرا‌ آنها نيز شروع كرده‌‌اند.

پس تازه بعد از اين همه سال دارند تماس مي‌گيرند؟

نه. تماس كه از قبل بوده و اين اطلاعاتي را كه من داده‌ام نيز ناشي از همين تماس‌ها بوده. بالاخره كار سختي است.

در اين چند سالي كه بحث تحريم‌ها شدت گرفته، اين محدوديت‌‌ها تا چه حد روي بازارهاي هدف ما تاثير داشته است؟

فشار تحريم‌ها و نوك پيكان حمله روي مسائل بانكي است. وقتي مسائل بانكي تحت فشار قرار مي‌گيرد، نظر تحريم‌كنندگان اين است كه ما در تجارت آسيب خواهيم ديد و اگر نتوانيم نقل و انتقال پولي انجام دهيم كالا نيز نمي‌‌تواند جابه‌جا شود؛ اما بايد به اين نكته توجه كرد كه آيا در شرايط فعلي دنيا مي‌شود جلوي انتقال پول را گرفت؟ پاسخ اين است كه بسياري از بانك‌ها ريسك‌پذير نيستند و به‌گونه‌اي وابستگي‌‌هاي سياسي دارند و به اعمال تحريم‌ها پاسخ مثبت داده‌اند و تلاش مي‌كنند با ما وارد تعامل نشوند يا اگر تعامل مي‌كنند، خيلي راحت از آن چشم‌پوشي مي‌كنند. اما نكته اينجاست كه بسياري از بانك‌ها در دنيا در نقطه‌اي نيستند كه اين سياست‌ها را قبول داشته باشند و بپذيرند و اصولا ريسك پذيرند و دنبال فرصت‌هايي مي‌گردند تا مسائل كشوري را كه دچار مشكل انتقال پول مي‌شود حل كنند؟

بيشتر در چه كشورهايي هستند؟

بهتر است اسمي از آنها نبريم. به هر حال در همه كشورها هستند. اما به نوعي هزينه را بالا مي‌برند و درآمد خوبي نيز كسب مي‌كنند. همچنين در كنار اين بانك‌ها صرافي‌ها نيز هستند كه مي‌توانند نقل و انتقال پولي انجام دهند كه آنها نيز هزينه‌ها را بالا مي‌برند. به عبارتي با وجود تحريم‌ها ما همواره برخي روش‌ها را پيش‌رو داريم و علي‌رغم اين‌كه يك مقدار ريسك و هزينه‌اش بالاست، اما با استفاده از اين روش‌ها مي‌توانيم نقل و انتقال پولي داشته باشيم. همچنين برخي فروشندگان در همه كشورها، واردكننده ايراني را خوب مي‌شناسند و حاضرند محصول را مدت‌دار در اختيارمان بگذارند و بعدا پولش را بگيرند يا به صورت تهاتري معامله كنند و به جاي پرداخت پول نفتي كه از ما خريداري كرده‌اند، كالاهاي مورد نيازمان را تامين مي‌كنند بدون آن‌كه پولي جابه‌جا شود.

همچنين شكل ديگري نيز وجود دارد و آن اين است كه بانك‌ها در اين كشورها پولي را به عنوان سپرده مي‌گيرند و به نسبت كالايي كه از كشور آنها خريداري مي‌شود از سپرده كم مي‌كنند و در اين روش نيز پولي جابه‌جا نمي شود، پس بنابراين مي‌بينيد كه خيلي روش‌ها وجود دارد كه اين تحريم‌ها دور زده شود. براي همين است كه تحريم‌كنندگان بحث تشديد تحريم‌ها را مطرح مي‌كنند، چون تحريم‌هاي اعمال شده كارساز نبوده است. در واقع تحريم‌كننده مي‌خواسته ما را فلج كند و نقل و انتقال پولي و تبادلات كالاي ما را به صفر برساند كه موفق نبوده است. اگر نگاهي به آمار صادرات و واردات داشته باشيم، مي‌بينيم مبادلات ما رشد كرده و كالا دارد جابه‌جا مي‌شود.

به هر حال بخش اعظمي از واردات ما مواد اوليه، كالاهاي واسطه‌اي و سرمايه‌اي است كه براي توليد استفاده مي‌شود كه با بالا رفتن اين هزينه‌ها، هزينه توليد نيز افزايش و قدرت رقابت ما در بازارهاي صادراتي كاهش مي‌يابد.

آنها نتوانستند اقتصاد ما را فلج كنند، اما تحريم‌ها روي افزايش هزينه‌ها اثر داشته است و دولت مي‌‌تواند از محل منابع مالي‌اش به بخش توليد كمك كند تا اثرات تحريم به صفر برسد. اين مساله خيلي مهم است، چون تحريم‌كنندگان درصدد بودند ما را به نقطه‌اي برسانند كه سيستم قفل شود. آنها به دنبال افزايش هزينه‌ها نبودند، آنها فكر مي‌كردند آنقدر كالا وارد ايران نمي‌شود كه مردم مي‌ريزند در خيابان‌ها ولي ديدند كه چنين اتفاقي نيفتاد، اما در كنار مسائل تحريم مسائل ديگري مثل سرمازدگي زمستان، خشكسالي بهار و تابستان، قطع گاز زمستان بعلاوه قطع برق تابستان نيز براي توليد مشكل ايجاد كرده است و اگر فردا كسي پرسيد كه چرا صادرات ما كم شده، مي‌گويم اين مشكلات را در نظر داشته باشيد. وقتي توليد نباشد، من چه چيزي را مي‌توانم صادر كنم؟ به عبارتي اين پديده‌ها ديگر ارتباط به تحريم‌ها ندارد. البته موضوع ديگر تاثيرگذار بر بخش توليد سه قفله شدن بانك‌ها و عدم ارائه تسهيلات به بخش توليد است كه آن نيز تاثير گذاشته است.

همان‌طور كه خودتان هم اشاره كرديد، رقبا و كشورهاي منطقه ننشسته‌اند كه ما پيشرفت كنيم و با سياست‌هايي كه در پيش مي‌گيرند درصدد افزايش سطح مبادلات خود با ساير كشورها هستند و در اين زمينه نيز بسياري از كشورهاي منطقه با همديگر موافقتنامه‌هاي تعرفه‌هاي ترجيحي و صفر امضا كرده‌اند. اما به نظر مي‌رسد ما سياست مشخصي را دنبال نمي‌كنيم و گاهي نيز ديوارهاي تعرفه‌اي مي‌بنديم.

چه كسي مي‌گويد ما ديوار تعرفه‌اي داريم؟

به‌هر حال يك زمان تعرفه واردات موبايل را بدون حساب و كتاب افزايش ناگهاني مي‌دهيم، گاهي صادرات يك محصول را آزاد مي‌كنيم و زماني عوارض مي‌بنديم. به هر حال اگر مي‌خواهيم تعرفه‌هاي ترجيحي و صفر با كشورهاي ديگر داشته باشيم، آنها در مقابل واردات كالا از كشور ما تمايل به صدور كالاهايشان با تعرفه‌هاي پايين دارند؟

وارد يك بحث دقيق، كارشناسي و حساس شديد و نمي‌دانم در اين مدت كوتاه تا چه حد مي‌توانم مساله را باز كنم. ما در اين چند سال تقريبا نرخ تعرفه موثر را بالا نبرديم. البته در سال 85 يك رديف حدود هزار و 100 قلم كالا تعرفه‌هايشان بالا رفت و يك تعداد ديگري پايين آمد، اما نرخ تعرفه موثر ما 10 درصد است. نكته بعدي اين‌كه وقتي روي كالايي براي صادرات عوارض مي‌بنديم، يك دليلش بحث تنظيم بازار است كه دولت به صورت موقت براي تنظيم بازار عوارضي را مي‌بندد و رويه نيست.

اين‌گونه تصميمات سيگنال‌هاي خوبي را به يك صادركننده و واردكننده نمي‌دهد و آنها به دليل بي‌ثباتي تصميمات از آينده كاري خود مطمئن نيستند.

اين موضوع فقط شامل ايران نمي‌شود و امسال در خيلي از كشورها تصميم به ممنوعيت صادراتي و عوارض صادراتي گرفتند. البته ما در سازمان توسعه تجارت علاقه‌منديم كه هيچ‌گونه محدوديت و عوارض صادراتي نداشته باشيم. در وزارت بازرگاني دفتر بازرگاني داخلي مسوول تنظيم بازار است و ما هم مسووليت صادرات را داريم. وقتي آنها در تنظيم بازار دچار مشكل مي‌شوند، چنين مصوباتي را از دولت درخواست مي‌كنند و دولت هم تصويب مي‌كند؛ اما ما در سازمان توسعه تجارت سعي مي‌كنيم تا آنجا كه ممكن است چنين مصوباتي نداشته باشيم و دنبالش هم نيستيم.

درخصوص تعرفه‌ها نيز كه بحث پيوستن به WTO مطرح است، عده‌اي از كارشناسان معتقدند نبايد تعرفه‌ها پايين بيايد تا در زمان مذاكرات اگر مي‌خواهيم امتيازي بگيريم، آن موقع نرخ تعرفه‌ها را كاهش دهيم. اما برخي معتقدند بايد اين تعرفه‌ها پايين بيايد تا صنعت و توليد ما با تعرفه‌هاي پايين قدرت رقابت پيدا كند تا زماني كه عضو WTO شديم دچار مشكل نشويم. اما اين موضوع مسلم است كه تعرفه‌هاي بالا فضاي گلخانه‌اي ايجاد مي‌كند و صنعت و توليد ما در فضاي گلخانه‌اي نمي‌تواند تجربه رقابت پيدا كند و موفق هم نخواهد شد. ما در سازمان توسعه تجارت و وزارت بازرگاني با بالا رفتن تعرفه‌ها مقابله مي‌كنيم و نظرمان اين است كه تعرفه‌ها بالا نرود ولي آنقدر هم پايين نيايد كه توليد نابود شود.

در مورد انعقاد موافقتنامه‌هاي تعرفه‌هاي ترجيحي و صفر با كشورهاي همجوار چه اقداماتي انجام داديد؟

اين‌كه با برخي كشورها درخصوص تعرفه‌هاي ترجيحي و صفر موافقتنامه امضا كنيم، كار را آغاز كرديم و تقريبا در همه كشورها كه وزارت بازرگاني كميسيون مشترك بازرگاني دارد يكي از پيشنهادهاي ما روي ميز طرف مقابل امضاي تعرفه ترجيحي است.

آيا عملا هم كاري صورت گرفته است؟

كشورهايي كه معروف به CIS هستند مي‌گويند ما بين خودمان و روسيه يك تعرفه ترجيحي امضا كرده‌ايم و تك‌تكمان نمي‌توانيم با شما موافقتنامه امضا كنيم چون ممكن است روسيه از اين اقدام ناخشنود شود و از امضاي موافقتنامه با ما طفره مي‌روند.

كشورهاي حوزه خليج‌فارس نيز دور خودشان جمع شده‌اند و تعرفه‌هايشان را كاهش داده‌اند. وقتي پيشنهاد امضاي موافقتنامه را مي‌دهيم مي‌گويند ما چند كشور هستيم، حالا ببينيم چه مي‌شود و فعلا صبر كنيد. كشورهاي WTO نيز ترديد دارند و برخي مي‌ترسند. به‌هر حال ما با سوريه، تونس و پاكستان موافقتنامه امضا كرديم و با ارمنستان، بلاروس و نيجريه نيز در حال مذاكره هستيم. در كل با هر كشوري كه راضي به مذاكره شده است در حال مذاكره هستيم. با ازبكستان نيز موافقتنامه امضا شده است و در حال توسعه فهرست كالاها هستيم تا كار را عملياتي كنيم.

به امتناع كشورهاي CIS  و كشورهاي حوزه خليج‌فارس از امضاي موافقتنامه‌هاي تعرفه ترجيحي اشاره كرديد؛ آيا مسائل بين‌المللي و بحث تحريم‌ها در آن دخيل است؟

به‌هر حال اقتصاد هيچ كشوري از سياستش جدا نيست و فكر نكنيد كشوري كه با ما گفتگوي اقتصادي دارد، مسائل سياسي‌اش را فراموش مي‌كند. مسائل سياسي بشدت با مسائل اقتصادي آميخته شده است. خوب يا بد، اين اوضاع دنياست. كشور ما منافع سياسي، ملي و اقتصادي را با هم درآميخته است. اگر روابط سياسي را خيلي خوب كني، روابط تجاري هم خوب مي‌شود و اگر روابط تجاري را خوب كني، روابط سياسي هم بهبود مي‌يابد. همه به گونه‌اي به هم متصل هستند.



حركت به چپ
حركت به راست


سازمان سرمايه گذاري و كمكهاي اقتصادي و فني ايران

 
http://www.investiniran.ir/
 

سازمان سرمايه گذاري و كمكهاي اقتصادي و فني ايران

 
http://www.investiniran.ir/
 

سايت وزارت جهاد كشاورزي

 
http://amar.maj.ir/Portal/Home/Default.aspx?Catego
 

اتاق بازرگاني صنايع و معادن ايران

 
http://www.tccim.ir/RulsProvDetail.aspx?id=567
 

اتاق بازرگاني،‌صنايع و معادن و كشاورزي تهران

 
http://www.tccim.ir/ImpExpStats.aspx?slcImpExp=Imp
 

بانک توسعه صادرات ايران

 
http://www.edbi.org/bank_introduction-corresponden
 

پايگاه اطلاع‌رساني حقوق‌دانان

 
http://www.hoghooghdanan.com/iran-codes/trade.htm
 

سازمان امور اقتصادي و دارايي استان لرستان

 
http://www.lor-mefa.gov.ir/laws/ShowPLst.asp?DN=3&
 

سازمان بازرگاني استان فارس

 
http://www.irtp.com/farsi/data.asp?address=laws/Ex
 

سايت اطلاع رساني تجارت استان كرمان

 
http://www.kermantejarat.com/farsi/amar.asp
 

سايت اطلاع رساني تجارت استان كرمان

 
http://www.kermantejarat.com/farsi/transport.asp
 

شبكه نقطه تجارى ايران

 
http://www.irtp.com/farsi/category.asp?category=3
 

شبكه نقطه تجاري ايران

 
http://www.irtp.com/farsi/category.asp?category=1
 

شبكه نقطه تجاري ايران

 
http://www.irtp.com/farsi/references/statistics/am
 

شبكه نقطه تجاري ايران

 
http://www.irtp.com/farsi/category.asp?category=6
 

شبكه نقطه تجاري ايران

 
http://www.irtp.com/farsi/category.asp?category=6
 

شركت بازرگاني دولتي ايران

 
http://www.gtcir.com/grain/epgd_doc/Essay/Commerci
 

صندوق ضمانت صادرات ايران

 
http://www.egfi.org/EGFI1/index.htm
 

كميته مطالعات حقوق تكنولوژي

 
http://www.tco.ir/law/Farsi/Regulation/Internal/kh
 

گمرك جمهوري اسلامي ايران

 
http://www.irica.org
 
1 2


آشنايي با برخي مفاهيم و واژه هاي مورد عمل در بازرگاني خارجي

عملكرد صنايع كوچك (تجربه هندوستان)

الزامات سياست توسعه صادرات و امور نمايشگاهي

تأثير قيمت تضمينى بر صادرات محصولات كشاورزى

تأثير قيمت تضمينى برصادرات محصولات كشاورزى بخش دوم

روابط تجاري جمهوري اسلامي ايران و بريتانيا در سال 2005

افزايش سرمايه گذارى بخش خصوصى در بنادر كشور

گزارشي از سهم ‌0.1 درصدي دارو از كل صادرات

ايجاد 4 پايانه صادراتى براى دسترسى به بازارهاى همسايه

رينگ زنگ زده صادراتى

گزارش توسعه جهاني بانك جهاني

ميزگرد چالش‌هاي پيش روي صادرات

خريد و فروش محصول 3 هزار ساله ايران

جايگزيني انتقاد برانگيز جوايز صادراتي با سهام عدالت

گزارش تجارت خارجي کشور در 9 ماه نخست سال جاري

رشد 3/1 درصدي صادرات و 5/13 درصدي واردات ايران

افزايش صادرات پسته و گندم

نگاهي به فعاليت‌هاي بيمه معلم (سهامي عام)

بنگاه‌هاي كوچك قرباني توسعه صادرات صنعتي‌

تصويب سند استراتژي توسعه صادرات غيرنفتي‌

1 2 3

صندوق ضمانت صادرات

 

قانون مقررات صادرات و واردات ايران

 

آيين‌نامه نحوه اعطاي اعتبارات به طرحهاي صادرات خدمات فني و مهندسي

 

تشريفات ورود و خروج کالا

 

بخشنامه وزارت بازرگاني در خصوص عدم ضرورت مجوز بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران براي صادرات مصنوعات ساخته شده از طلا و جواهر

 

نرخ صادراتي انواع پيچ و مهره خشكه آلن و شش گوشي

 

اصلاح برخي از نرخ هاي صادراتي انواع پوشاك

 

نرخ صادراتي انواع لوستر و قطعات مربوطه

 

نرخ صادراتي انواع بيسكويت - كيك و شكلات

 

نرخ صادراتي ناوداني گالوانيزه ماشين كاري شده (كراس ارم )

 

نرخ صادراتي انواع ماهيان خاوياري سريشم ماهي و كنسرو ماهي ازون برون

 

تصويب نامه هيات وزيران درخصوص اصلاح برخي از مواد آئين نامه اجرائي قانون مقررات صادرات و واردات

 

توضيح مركز توسعه صادرات ايران در خصوص قيمت هاي پايه صادراتي معتبر تا پايان فروردين ماه 1380

 

ابلاغ مصوبه شوراي اقتصاد در خصوص پرداخت يارانه به صادركنندگان و توليد كنندگان تخم مرغ

 

اصلاح عبارتي برخي از مواد آئين نامه اجرائي قانون مقررات صادرات و واردات

 

مقررات صادرات، واردات و امور گمركي مناطق آزاد

 

مقررات صادرات و واردات كالا

 

نحوه صدور گواهي بهداشت براي محموله هاي صادراتي

 

بخشنامه نرخ صادراتي تجهيزات سردخانه‌هاي صنعتي

 

بخشنامه در خصوص كارخانجات توليدكننده روغن‌نباتي

 
1 2


بازديد کننده گرامي: با توجه به وظيفه پورتال اشتغال در خصوص اطلاع‌رساني جامع در حوزه‌هاي مختلف مرتبط با اشتغال، مسئولين اين پايگاه اطلاع‌رساني آمادگي دريافت مطالب شما شامل؛ مقالات، گزارش‌ها، کتب،و آدرس ساير پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني مرتبط جهت ارزيابي و ارائه آن با حفظ حقوق مالکيت معنوي مربوطه بر روي سايت پورتال اشتغال را دارند. در صورت تمايل اطلاعات خود را ارسال نماييد.


 

پايگاه اطلاع‌رساني اشتغال كارجو، كارفرما

صفحه اصلي    تماس با ما     ارسال اطلاعات    درباره ما    پرسش و پاسخ

كليه حقوق مادي و معنوي اين پايگاه متعلق به سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش‌‌آموختگان مي باشد

استفاده از اطلاعات با ذكر منبع بلامانع است