صفحه اصليدرباره ماتماس با مابازگشتوب سرويس

 

تعداد بازديد: 3432                                               
مقاله منبع
آسيب شناسي عوامل چرخه توليد در ناکامي اشتغال عنوان
ناصر شفيع آبادي نويسنده
1386/05/23 تاريخ

عوامل توليد به مثابه يک چرخه، مکمل و لا زم و ملزوم يکديگرند، يعني هر کدام به تنهايي شايد لازم باشند ولي کافي به نظر نمي رسند. در چرخه توليد عواملي چون منابع اوليه (منابع طبيعي) سرمايه، نيروي انساني، مديريت و تکنولوژي را مي‌توان نام برد، البته عامل آخر يعني تکنولوژي به جهت اهميت، طي سال هاي اخير وارد اين چرخه شده است. اين مقاله به تعاريف اشتغال وانواع آن و بررسي اشتغال كامل و عوامل موثر بر آن مي پردازد.

خلاصه
روزنامه مردم سالاري مرجع

    چاپ   ارسال براي دوستان

آسيب شناسي عوامل چرخه توليد در ناکامي اشتغال

عوامل توليد به مثابه يک چرخه، مکمل و لا زم و ملزوم يکديگرند، يعني هر کدام به تنهايي شايد لازم باشند ولي کافي به نظر نمي رسند. در چرخه توليد عواملي چون منابع اوليه (منابع طبيعي) سرمايه، نيروي انساني، مديريت و تکنولوژي را مي‌توان نام برد، البته عامل آخر يعني تکنولوژي به جهت اهميت، طي سال هاي اخير وارد اين چرخه شده است.

در مبحث IT داده ها به سيستم پردازش داده مي شوند تا به ستاده تبديل شوند، معمولا داده ها متعدد ولي ستاده ها حداقل يا واحد هستند. اين مثال را براي آن آوردم تا اين که آن چه مي خواهم بيان نمايم به راحتي قابل درک باشد. توليد بهره وري اشتغال از جمله مولفه هاي اقتصادي هستندکه مي توان آن را به ستاده هاي اقتصادي تشبيه کرد و داده ها نيز مي توانند عواملي چون منابع اوليه، سرمايه نيروي انساني و... باشند که از پردازش اين عوامل هر کدام از ستاده هاي اشاره شده حاصل گردند.

عوامل توليد به مثابه يک چرخه، مکمل و لا زم و ملزوم يکديگرند، يعني هر کدام به تنهايي شايد لا زم باشند ولي کافي به نظر نمي رسند. در چرخه توليد عواملي چون منابع اوليه (منابع طبيعي) سرمايه، نيروي انساني، مديريت و تکنولوژي را مي توان نام برد، البته عامل آخر يعني تکنولوژي به جهت اهميت، طي سال هاي اخير وارد اين چرخه شده است.

قبل از بررسي اجمالي هر يک از عوامل فوق لا زم است تعاريف اشتغال وانواع آن را بازگو کنم.

? اشتغال: استفاده بهينه از عوامل توليد.
? اشتغال کامل: يعني استفاده کامل از عوامل توليد.
? اشتغال ناقص: هنگامي که از عوامل توليد خصوصا سرمايه و نيروي کار استفاده بهينه نشود.
? اشتغال اشباع شده: حالتي را که از همه عوامل توليد خصوصا نيروي کار و سرمايه از حد ظرفيت آنها بيشتر استفاده نشود که در اين حالت بازده عوامل توليد کاهش مي يابد و هزينه توليد بالا مي رود.

با عنايت به تعاريف مذکور بهترين حالت همان حالت اشتغال کامل است، يعني استفاده از عوامل توليد خصوصا نيروي کار وسرمايه.

عوامل توليد زماني معنا پيدا مي کنند که در کنار هم و در يک چرخه سالم قرار گيرند و منجر به توليد، اشتغال و بهره وري شوند.

الف) منابع اوليه

از جمله عوامل توليد مي باشند که معمولا به طور نسبي براي هر کسي يا هر جامعه اي مهيا است. به عنوان مثال: زميني حاصلخيز يا دخاير زيرزميني مانند: نفت، گاز و ساير مواد اوليه.

ب) دومين عامل چرخه توليد را مي توان سرمايه نام برد

سرمايه چيزي نيست که مانند منابع طبيعي که خدادادي باشد، بلکه با درايت و تدبير مردمان يک کشور چون پس انداز يا از طريق ديگر بايد به آن دست يافت که به دست آوردن سرمايه تدبير و مديريت و درايت همه مردم يک کشور را مي طلبد.

ج) سومين عامل، عامل نيروي انساني

نيروي انساني معمولا در بعضي جوامع به دليل عدم برنامه ريزي با تراکم مواجه است و اين امر براي کشور مشکل ساز خواهد بود و پديده بيکاري مشکل اين نوع بي برنامگي است و در بعضي جوامع هم به دليل رشد منفي جمعيت، با کمبود مواجه هستند که اين هم به دليل بي برنامگي مديران جوامع است که منجر به مشکلا تي چون مهاجرت هاي ناخواسته خواهد شد و خود مهاجرت نيز معضلا تي را براي چنين کشورهايي به دنبال خواهد داشت.

د) چهارمين عامل، عامل تکنولوژي است

با توجه به پيشرفت علوم و فنون و تغيير رويکرد انديشمندان اقتصادي نسبت به دنياي اقتصاد خصوصا بعد از انقلا ب صنعتي به ويژه در سال هاي اخير که با رونق علم IT مواجه هستيم جوامع را از اين منظر (تکنولوژي) دچار تحولا تي چشمگير کرده است، لذا بدين جهت تکنولوژي را يک عامل بسيار مهم و لا زم - نه کافي - در چرخه توليد بايد ديد.

و) بالا خره آخرين عامل چرخه توليد، يعني عامل مديريت است.

 اگرچه هر کدام از عوامل، عاملي بسيار مهم و لا زم هستند، ليکن عامل مديريت به نظر نگارنده شايد مهم ترين عامل در چرخه توليد است. اما در بحث آسيب شناسي عوامل توليد در اقتصاد ايران خصوصا سال هاي اخير جاي تامل دارد. ايران اسلا مي از جمله کشورهايي است که عوامل توليد در تمام مناطق آن به اندازه لا زم قابل دسترسي است و به قول معروف کشو رچهار فصل است که داراي منابع بسيار غني و کافي در جاي جاي کشورمان موجود است.

به عنوان مصداق:

1) به لحاظ کشاورزي به رغم کمبود آب به جهت قرار گرفتن در طول و عرض جغرافيايي کره خاکي ليکن تحولي که طي سال هاي پس از انقلا ب به خصوص از سال 68 به بعد در امر سدسازي است و اين شاخص (سدسازي) را مي توان يکي از شاخص هاي پيشرفت بيان کرد و همچنين وجود زمين هاي حاصل خيز چون دشت هاي خوزستان، گرگان، مغان، قزوين و ساير مناطق مشابه حاصلخيز را از پتانسيل هاي خوب دانست که در صورت تدبير و درايت مي توان در چرخه توليد بهينه از آن استفاده کرد.
در بخش دام و طيور وجود مناطقي چون استان هاي لرستان، کهکيلويه و بويراحمد، اردبيل، آذربايجان شرقي، فارس و... از پتانسيل هاي بسيار مناسب براي توليد در اين بخش است که متاسفانه به خوبي مديريت نشده و نمي شود.

2) به لحاظ صنعت اگرچه گام هاي بسيار خوبي طي سال هاي گذشته برداشته شده است، اما ذکر چند نکته خالي از لطف نخواهد بود تا اندکي چالش که در اين ميان نهفته است برطرف شود، اينکه بخواهيم توسعه صنعتي به طور مساوي و به يک نسبت بدون توجه به پتانسيل هاي بالقوه موجود در مناطق کشور رشد يابد شايد گزينه درستي نباشد.

تجربه کشور هاي پيشرفته خصوصا کشورهاي اروپايي مي تواند به عنوان الگو مدنظر قرار گيرد، استفاده از خوشه هاي صنعتي و توزيع صنعت در شهرک هاي صنعتي براساس اين خوشه ها مناسب ترين در توسعه و بهبود صنعت کشور مي تواند باشد. به عنوان مثال خوشه هاي صنعتي بايد به تفکيک صنايع غذايي، صنايع سلولزي، صنايع شيميايي، صنايع ساختماني و صنايع خودرو با توجه به پتانسيل هاي بالقوه موجود همچون نوع، کيفيت و کميت نيروي انساني، آب و هوا، وجود راه هاي مواصلاتي، موضوع صادرات و واردات بازار مورد نياز، عوامل زيست محيطي و عوامل بسياري ديگر توزيع شوند و اين يعني توسعه صنعت به معناي واقعي.

3) در بخش خدمات متاسفانه باچالش هاي بيشتري روبه رو هستيم. اولا ظرفيت ها در بخش صنعت و کشاورزي با محدوديت مواجه است. ثانيا براساس نظريه تله جمعيتي مالتوس با افزايش جمعيت به صورت تصاعدي روبه رو هستيم و لذا آنچه که بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرد تا مشکل اشتغال رابتوان برطرف کرد، توجه ويژه به بخش خدمات است.

الحمد الله درايران اسلامي در بخش خدمات نيز پتانسيل هاي خوب و ارزنده اي است که به آن توجه نشده يا اگر شده بسيار ناچيز بوده است. به عنوان مثال گردشگري مي تواند هم در ايجاد اشتغال و هم در ايجاد بهره وري بسيار مناسب باشد، چرا که کشوري با تمدن کهن و آثار باستاني متعدد و به لحاظ جغرافيايي و تنوع آب و هوايي و همچنين موقعيت استراتژيک براي خيلي از جهانيان قابل اهميت است، ليکن به دليل عدم توجه و عدم مديريت صحيح تاکنون در اين بخش موفق نبوده ايم، در نهايت در بخش خدمات با مديريت صحيح مي توان 50 تا 60 درصد اشتغال را در اين بخش ديد.

در بحث تکنولوژي هم اگرچه نسبت به برخي از دول جهان کمي عقب هستيم ولي با توجه به نيروي جوان و با استعداد که در کشور داريم مي توان سريع اين خلا» را پر کرد.

کسب مقام اولي در مسابقات علمي و المپيادها، کسب بالغ بر 50 مدال طلا در مسابقات اختراعات سوئيس و مالزي طي سال 86، کشف سلولهاي بنيادين در امر پزشکي و موفقيت چشمگير در انرژي هسته اي مي تواند مصداقي بر ادعاي فوق باشد.

اما مهمترين چالش در چرخه توليد عامل مديريت است. از آنجايي که اين عامل به عنوان هدايت کننده ساير عوامل محسوب مي شود در واقع مي تواند به عنوان شرط لا زم و کافي باشد. در بحث عامل مديريت ذکر دو نکته قابل تامل است، چرا که چالش موجود در چرخه توليد به دليل عدم رعايت نکات ذيل است:

1) عدم رعايت استانداردهاي علمي در انتخاب مديران(شرايط احراز نداشتن)

2) چرخش و جابه جايي سريع مديران از جمله نکاتي است که باعث شده تا چرخه در اين قسمت لنگ بزند.

به اعتقاد راسخ در حل مشکل اشتغال اگر در عامل مديريت توجه کافي و لا زم شود در ساير منابع از آنجايي که قابل دسترس است، موفق خواهيم بود. آنچه که امروز موجب خلل و خدشه در چرخه توليد شده است عدم استفاده بهينه از ساير عوامل است و اين يعني مديريت، چرا که کامل ترين تعريف در علم مديريت يعني استفاده از منابع و عوامل توليد.



حركت به چپ
حركت به راست


بازديد کننده گرامي: با توجه به وظيفه پورتال اشتغال در خصوص اطلاع‌رساني جامع در حوزه‌هاي مختلف مرتبط با اشتغال، مسئولين اين پايگاه اطلاع‌رساني آمادگي دريافت مطالب شما شامل؛ مقالات، گزارش‌ها، کتب،و آدرس ساير پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني مرتبط جهت ارزيابي و ارائه آن با حفظ حقوق مالکيت معنوي مربوطه بر روي سايت پورتال اشتغال را دارند. در صورت تمايل اطلاعات خود را ارسال نماييد.


 

 

پايگاه اطلاع‌رساني اشتغال كارجو، كارفرما

صفحه اصلي    تماس با ما     ارسال اطلاعات    درباره ما    پرسش و پاسخ

كليه حقوق مادي و معنوي اين پايگاه متعلق به سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش‌‌آموختگان مي باشد

استفاده از اطلاعات با ذكر منبع بلامانع است